Category

دسته‌بندی نشده

آیا کاهش در آمد های دولت به افزایش فشار بر اقشار آسیب پذیر منجر میشود ؟

آیا کاهش در آمد های دولت به افزایش فشار بر اقشار آسیب پذیر منجر  میشود ؟

اقتصاد 94 امیدوار اما ملتهب

اگر چه اصناف همواره از پرداخت مالیات خود  نارااضی هستند  معتعقدند رکورد اقتصادی  موجود ، موجب کاهش در آمد  آنان شده اما بررسی ها نشان می دهد آنها نسبت به کارگران  وکارمندان و در کل حقوق بگیران  که از جمله اقشار  آسیب پذیر جامعه هستند مالیات کمتری پرداخت می کنند

  • فشار بر تولید کنندگان را کم کنیم

دکتر فریدون کامران  – دکترای اقتصاد و برنامه ریزی  با نا کار آمد دانستن  طرحهای اقتصادی معمول معتقد است . هنگامی که با نبود رونق اقتصادی و افزایش  رکورد مواجه هستیم . هر جند ادعا کنیم بر تورم فایق آمده ایم نتوانسته ایم گرهی از مشکلات اقتصادی کشور باز کنیم  و بی گمان  بر سرمایه گذار و تولید کننده فشار مضاعفی وارد کرده و بیکاری را افزایش داده ایم

وی پایین آوردن نقدینگی کاهش پول در گردش و افزایش تولید را از مهم ترین شلخصه ها در راستای مبارزه باتورم می داند و می افزاید : با توجه به وضعیت ناخوشایند تولید، ورشستگی تولید کنندگان داخلی دریافت مالیات از تولید نه تنها به رشد اقتصادی کمک نمی کند ، بلکه سخت شدن شرایط اقتصادی را دنبال خواهد داشت ، زیرا هم اکنون با مشکل سرمایه گذلری در تولید دست و پنجه نرم می کنیم

دکتر کامران با انتقاد از فرا  مالیاتی دلالان با وجود در آمد های هنگفت غیر قابل ثبت ادامه می دهد هم اکنون برای افزایش تولید و سرمایه گذاری مناسب و قابل توجه نه تنها نباید فشارهای مالیاتی بر انها سنگین کرد بلکه باید به تولید کنندگان یارانه داد تا به حرکت در آوردن چرخ تولید نقش قاب توچهی را ایفا کنند در این مقطع زمان وارد کردن فشار بر سرمایه گذار تولید کننده  بسیار خطرناک است زیرا ممکن است در این صورت تمام نقدینگی و سرمایه خود را به سمت دلالی سوق دهند

این استاد دانشگاه کارشناس مسایل اقتصادی تصریح میکند به این خاطر که سیاست دولت از نظر اقتصادی سیاست ضد تورمی نبوده است  و دولت نتوانسته تولید را رونق دهد و نقدینکی سرگردان را جمع کند پول چند هزار میلیاردی که به عنوان یارانه پرداخت میکند .خود مشکل بزرگ تورم زایی است .بنابراین در درجه اول یکی از راه های مبارزه با تورم توقف پرداخت یارانه های نقدی را به مردم است

وی قاطعیت  دولت در قطع  واریز یارانه  نقدی را تنها راه چیره شدن بر مشکل تورم می داند  و می گوید: افراد پول میگیرند و پول را وارد بازار می کنند سرعت گردش پول به صورت وحشتناکی بالا می رود در نتیجه پولی  که به صورت سرگردان وارد بازار میشود به افزایش تورم منجر می شود وظیفه دولت در این مقطع زمانی حساس، ایجاد اشتغال برای مردم است وی توجه به فعال سازی بخش کشاورزی و صنعت را از جمله ضرورتها می داند  و تاکید میکند جز با سرمایه گذاری مناسب و هدایت پولهای  سر گردان به سمت اشتغال و افزایش تولید بر مشکات چیره نخواهیم شد با حل این دو مسأله می توانیم به رشد اقتصادی رفاه عمومی اقشار متوسط در سال آینده امیدوار باشیم دولت باید داروی تلخ را به خورد مردم بذهد و از این موضوع نهراسد

روزنامه صبح ایران

 7 بهمن 1393

بررسی رابطه بین سلامت اجتماعی بر کیفیت زندگی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی

بررسی رابطه بین سالمت اجتماعی بر کیفیت زندگی دانشجویان
دانشگاه آزاد اسالمی تهران مرکزي
سیما ناظری فريدون كامران

چکیده
هدف اين پژوهش يافتن ارتباط بین سالمت اجتماعی بر كیفیت زندگی دانشجويان دانشگاه آزاد اسالمی تهران
مركزی است. روش تحقیق در اين پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و ابزار گردآوری اطالعات از طريق پرسشنامه
استاندارد سالمت اجتماعی كییز و پرسشنامه كیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی است. روش نمونهگیری بصورت
تصادفی و تعداد )42 نفر( به طور تصادفی انتخاب و پرسشنامههای مورد نظر بر روی آزمودنیها اجرا گرديد. برای
تجزيه و تحلیل دادهها از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. نتايج اين پژوهش بر وجود ارتباط مثبت بین
مولفههای سالمت اجتماعی بر كیفیت زندگی دانشجويان اشاره دارد. از سويی ديگر بین مولفههای )انسجام، پذيرش،
شکوفايی، مشاركت، انطباق اجتماعی( و نیز پرسشنامۀ كیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی با ابعاد چهارگانۀ
كیفیت زندگی، يعنی )سالمت جسمانی، سالمت روانی، سالمت روابط اجتماعی و سالمت محیط( ارتباط از نوع مثبت
وجود دارد. به طور خالصه میتوان گفت كه مولفه سرمايههای اجتماعی )انسجام، پذيرش، شکوفايی، مشاركت، انطباق
اجتماعی( میتوانند نقش مهمی در افزايش كیفیت زندگی دانشجويان داشته باشند.
واژگان کلیدي: سالمت اجتماعی، كیفیت زندگی، دانشجويان.
59/2/31 :پذیرش تاریخ 59/2/31:دریافت تاریخ
Investigating the Relationship between Social health and Quality of Life among
Islamic Azad University Central Tehran Branch Students
Fereidoon Kamram
, Sima Nazari
Abstract
The aim of this study was to investigate the relationship between social health and quality of life among
Islamic Azad University Central Tehran Branch Students. This study employed a descriptive correlational
research method and data was collected using the Keynesian social health questionnaire as well as the
World Health Organization’s Quality of Life Questionnaire. A random sampling technique was used to
select the sample consisting of 0 2 students. The questionnaires were administered to this sample. The
data was analyzed applying descriptive and inferential statistics. The results showed a positive relationship
between social health components and the quality of life of the students. Furthermore, a positive
relationship was seen between the components of the Keynesian social health questionnaire (cohesion,
acceptance, prosperity, participation, and adaptation) and those of the World Health Organization’s Quality
of Life Questionnaire (physical health, psychological health, social relationships and environment). In
short, we can say that social health components which are social cohesion, social acceptance, social
prosperity, social participation and social adaptation can play an important role in enhancing the quality of
life of students.

– ، گروه علوم اجتماعی، دانشکده روانشناسی – علوم اجتماعی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسالمی، تهران، ايران.)مسئول
iffice @ostadyar.com)مکاتبات
0
– گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزي ، دانشگاه آزاد اسالمی ، تهران، ایران. com.yahoo@sima_nazery
Department of Social Sciences, Faculty of Psychology and Social Sciences, Roudehen
Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Corresponding Author) Office @ostadyar.com
Department of Sociology, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
nazery_sima@yahoo.com
Keywords: social health, quality of life, students.
مقدمه
سالمت اجتماعی از جمله مفاهیمی است كه امروزه از اهمیت ويژهای برخوردار است و دايره
شمول موضوعات آن هر روز فراگیرتر میشود. به طور كلی در بحث سالمت اجتماعی، انسان به
تنهايی مطرح نیست، بلکه آنچه مورد نظر است پديدههايی هستند كه در اطراف او وجود دارند و
بر مجموعه و سیستم او تأثیر میگذارند. در تعريف سالمت در سال 441 كه توسط سازمان
بهداشت جهانی بیان شد، سالمت اجتماعی يکی از سطوح سالمت كلی فرد بیان شده است.
ارتقای سالمت اجتماعی در خصوص كیفیت زندگی افراد در شناخت عوامل تاثیر گذار بر سالمت
فردی و اجتماعی و تصمیم گیری صحیح در انتخاب رفتارهای مناسب و در نتیجه رعايت شیوه
زندگی سالم میباشد. عوامل تاثیر گذار بر سالمت اجتماعی به سه دسته كلی تقسیم میشود:
عوامل و شرايط محیطی، اجتماعی و اقتصادی میباشد كه میتواند بر كیفیت و شیوه زندگی
اثرگذار باشد )فروزان، 811 .) تعیینكنندههای اجتماعی سالمت، از موضوعاتی است كه در
دهههای اخیر توجه پژوهشگران را به خود جلب كرده است، كه متناسب با آن، به سالمت
اجتماعی نیز به عنوان يکی از عوامل مؤثر بر كیفیت زندگی افراد، توجه شده است. سنجش
هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ كاربردی حائز اهمیت است و موجب شناخت سالمت اجتماعی
بعد جامعه شناختی و اجتماعی شده و هم موثر بر وضعیت اين قشر در سیاست گذاریها و
برنامهريزیها میگردد. در فرآيند رشد و توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جوامع، نیروی
انسانی يکی از مهمترين عناصر به شمار میرود. همواره آموزش در جهت رشد و شکوفايی و تحقق
يافتن استعدادهای افراد و تبديل آنها به نیروهای متخصص در جامعه، ابزاری كارآمد محسوب
میشود. لذا در جوامع نهادهايی متولی امر آموزش به شمار میروند. دانشگاهها سازمانهايی هستند
كه هر ساله تعداد قابل توجهی از جمعیت جوان را جذب و در دوره زمانی معینی توانمندیهای
علمی و عملی اين افراد را پرورش میدهند و در نهايت نیروهای آموزش ديده و متخصص را در
اختیار جامعه میگذارند. از عوامل اساسی توسعه پايدار و همه جانبه، توجه ويژه به جوانان مخصوصا
دانشجويان است. سرمايه اجتماعی از مهمترين مفاهیم رو به رشد در علوم اجتماعی است و دامنه
كاربرد آن در ديگر علوم نیز رو به افزايش است و به گمان برخی از انديشمندان، عالج مشکالت
جامعه مدرن محسوب میشود. تحقیقات در اين زمینه، از تاثیر مثبت آن در حل بسیاری از
مشکالت و بهبود وضعیت جامعه خبر میدهد. در دهههای اخیر، هدف برنامههای توسعه اجتماعی،
بهبود كیفیت زندگی و بهزيستی انسانها دانسته شده است. به تعبیر ديگر توجه همزمان به ابعاد
اجتماعی، سیاسی و فرهنگی توسعۀ، نه تنها به عنوان ابزاری جهت برخورد با پیامدهای منفی
توسعه بلکه به عنوان هدف اصلی توسعه مورد تأكید قرار گرفت و به تعبیر اسمیت
) 22 ) رويکرد

– Community health

. Smeith
تاريخ دريافت 8/ / 49 تاريخ پذيرش 1/ / 49
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 8
به كیفیت زندگی از فرايند محور به پیامد محوری گذر كرده است. امروزه سالمت اجتماعی در كنار
سالمت جسمی، روانی و معنوی نقش و اهمیت گستردهای يافته است. به گونهای كه ديگر سالمت
فقط عاری بودن از بیماریهای جسمی و روانی نیست، بلکه چگونگی عملکرد انسان در روابط
اجتماعی و چگونگی تفکر او از اجتماع نیز از معیارهای ارزيابی سالمت فرد در سطح كالن جامعه به
شمار میرود )سام آرام، 818 .) سالمت اجتماعی به چگونگی وضعیت ارتباط فرد با ديگران در
جامعه )جامعهپذيری فرد( اشاره دارد. سالمت اجتماعی بر ابعادی از سالمت تأكید دارد كه مربوط
است به ارتباط فرد با افراد ديگر يا جامعهای كه در آن زندگی میكند. همچنین سالمت اجتماعی
در برگیرندة عواملی است كه در كنار يکديگر نشانگر كمیت و كیفیت عمل افراد در زندگی اجتماعی
است كه عبارتند از شکوفايی اجتماعی، انطباق اجتماعی، انسجام اجتماعی، پذيرش اجتماعی و
مشاركت اجتماعی. رافائل دربارة عوامل تعیین كنندة سالمت بیان میكند تعیین كنندههای
اجتماعی سالمت شامل عوامل اقتصادی و شرايط اجتماعی است كه سالمت افراد، جوامع و
اختیارات قانونی رابه صورت يک مجموعه شکل میدهد. تعیین كنندههای اجتماعی سالمت، عوامل
اولیۀ نشان دهندة سالمت يا بیماری افراد هستند )تعريف محدود از سالمت( همچنین تعیین
كنندههای سالمت مشخص میكنند كه يک شخص چه اندازه منابع شخصی، اجتماعی و فیزيکی
برای شناسايی و دستیابی به آرزوهای شخصی، تأمین نیازها و سازگاری با محیط دارد )تعريف
گسترده از سالمت(. تعیین كنندههای اجتماعی سالمت، دربارة كیفیت و كمیت منابع گوناگونی
است كه يک جامعه برای اعضای خود در دسترس قرار میدهد )رافائل، 221 .) اين پژوهش
درصدد يافتن اين مسئله است كه سالمت اجتماعی تا چه اندازه میتواند بر كیفیت زندگی
دانشجويان دانشگاه آزاد اسالمی تهران مركزی تاثیر گذار باشد.
بیان مسأله
سنجش سالمت اجتماعی هم از لحاظ نظری و هم از لحاظ كاربردی حائز اهمیت است و موجب
شناخت بعد جامعه شناختی میشود و هم میتوان با شناخت متغیرهای موثر در جهت بهبود
شرايط زندگی باشد. سالمت اجتماعی درابعاد مختلف جسمی، روانی، عاطفی، اقتصادی و ارتباطی
حائز اهمیت بااليی بوده است كه میتواند بخشی از نیازهای ضروری زندگی را مرتفع سازد
)حسنی، 811 .) با توجه به اينکه سالمت فرد پايه و بنیان سالمت جامعه است و جامعه نقشی
تعیین كننده در سالمت افراد ايفا میكند. اين دو آنچنان به هم وابستهاند كه نمی توان بین آنها
حد و مرزی قائل شد. وضعیت سالمت تک تک افراد جامعه به شیوههای گوناگون بر سالمت و
عواطف آنها و همچنین بر شاخصهای اجتماعی و اقتصادی جامعه تاثیر گذار است. از اين رو
تامین سالمت افراد جامعه به خصوص سالمت اجتماعی آنها حائز اهمیت است كه امروزه بر آن
بسیار تاكید میشود. سالمت اجتماعی يکی از ابعاد سالمت است كه نقش مهمی در تعامل زندگی
اجتماعی هر انسان دارد و گسترش آن در جامعه میتواند اسباب توسعه اجتماعی را فراهم كند
)وزارت بهداشت و درمان، 819 .) همانگونه كه انسان به طور ذاتی در تعامل با ديگران نیازهای
خود را برطرف ساخته و گذران امور میكند. اثرات اين كنشهای متقابل در نقش آنها تا حدی
است كه حذف آن، زندگی را غیر ممکن میسازد. اما در اين میان دانشمندان علوم اجتماعی با
نگرشی كنجکاوانه در جوامع به شناسايی اين كنشها پرداخته و به مجموع عواملی پی بردهاند كه
آن را سرمايه اجتماعی نامیدهاند. مفهوم سرمايه اجتماعی در برگیرنده مفاهیمی همچون اعتماد،
همکاری و همیاری میان اعضای يک گروه يا يک جامعه است كه نظام هدفمندی را شکل
میدهند و آنها را در جهت دستیابی به هدفهای ارزشمند هدايت میكند. از اينرو شناخت عوامل
موثر در تقويت يا تضعیف سرمايه اجتماعی میتواند در گسترش ابعاد كیفیت زندگی كمک كرده و
موجب افزايش عملکرد افراد در زندگی اجتماعیشان گردد. سرمايه اجتماعی به عنوان يکی از
تعیین كنندههای اجتماعی سالمت بر كیفیت زندگی افراد يک جامعه موثر است. با توجه به اينکه
كیفیت زندگی به مفهوم ارزيابی ذهنی از جنبههای مثبت و منفی زندگی است، و سالمتی هم به
عنوان يک حوزه مهم از كیفیت زندگی مفاهیم مانند فرهنگ، ارزشها ومعنويت را نیز به عنوان
ابعاد كیفیت زندگی در بر میگیرد. مروری بر پژوهشها نشان میدهد كه سالمت، يکی از
نشانگرهای كیفیت زندگی است. در چند دهۀ اخیر، شناخت، اندازه گیری و بهبود كیفیت زندگی از
اهداف اصلی محققان، برنامهريزان و دولتها بوده است. اين عرصۀ علمی و تحقیقاتی مورد توجه
بسیاری از رشتهها بوده است، از اين رو، براساس پايگاه دادههای مؤسسۀ اطالعات علمی از 41 تا
229 ، بیش از 99 هزار تحقیق درباره كیفیت زندگی انجام شده است )رضوانی ،811 .)
مولفههای اجتماعی و اقتصادی بر ادراك فرد از كیفیت زندگی مرتبط با سالمت تاثیر گذار میباشد.
لذا امروزه، سرمايه اجتماعی به عنوان يکی از تعیین كنندههای اجتماعی سالمت، توجه پژوهشگران
بسیاری را به خود جلب كرده است. سرمايه اجتماعی مجموعه هنجارهای موجود در سیستمهای
اجتماعی است كه موجب ارتقای سطح همکاری اعضای آن جامعه گرديده و باعث پايین آمدن
سطح هزينههای تبادالت و ارتباطات میگردد. با توجه به اينکه افراد بخصوص قشر دانشجو در هر
كشور در عرصههای گوناگون نقش حیاتی در پیشرفت آن كشور دارند و برخورداری آنان از سالمت
جسمی، روانی مطلوب میتواند به عنوان يک سرمايه اجتماعی آماده و بالقوه غنی برای طی مسیر
توسعه تلقی گردد، لذا پژوهش حاضر درصدد اين است كه به اين سئوال اساسی پاسخ دهد كه آيا
بین سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی دانشجويان دانشگاه آزاد تهران مركزی رابطهای وجود دارد؟
اهمیت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن
تعیین كنندههای اجتماعی سالمت، از موضوعاتی است كه در دهههای اخیر توجه پژوهشگران را
به خود جلب كرده است، كه متناسب با آن، به سالمت اجتماعی نیز به عنوان يکی از عوامل مؤثر
بر كیفیت زندگی افراد، توجه شده است. سنجش سالمت در فرآيند رشد و توسعه فرهنگی،
اجتماعی و اقتصادی جوامع، نیروی انسانی يکی از مهمترين عناصر به شمار میرود. همواره
آموزش در جهت رشد و شکوفايی و تحقق يافتن استعدادهای افراد و تبديل آنها به نیروهای
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 9
متخصص در جامعه، ابزاری كارآمد محسوب میشود. لذا در جوامع نهادهايی متولی امر آموزش به
شمار میروند. دانشگاهها سازمانهايی هستند كه هر ساله تعداد قابل توجهی از جمعیت جوان را
جذب و در دوره زمانی معینی توانمندیهای علمی و عملی اين افراد را پرورش میدهند و در
نهايت نیروهای آموزش ديده و متخصص را در اختیار جامعه میگذارند. از عوامل اساسی توسعه
پايدار و همه جانبه، توجه ويژه به جوانان مخصوصا دانشجويان است.
سرمايه اجتماعی از مهمترين مفاهیم رو به رشد در علوم اجتماعی است و دامنه كاربرد آن در
ديگر علوم نیز رو به افزايش است و به گمان برخی از انديشمندان، عالج مشکالت جامعه مدرن
محسوب میشود. تحقیقات در اين زمینه، از تاثیر مثبت آن در حل بسیاری از مشکالت و بهبود
وضعیت جامعه خبر می دهد. در دهههای اخیر، هدف برنامههای توسعه اجتماعی، بهبود كیفیت
زندگی و بهزيستی انسانها دانسته شده است. به تعبیر ديگر توجه همزمان به ابعاد اجتماعی،
سیاسی و فرهنگی توسعۀ، نه تنها به عنوان ابزاری جهت برخورد با پیامدهای منفی توسعه بلکه به
عنوان هدف اصلی توسعه مورد تأكید قرار گرفت و به تعبیر اسمیت
) 22 ) رويکرد به كیفیت
زندگی از فرايند محور به پیامدمحوری گذر كرده است )اسمیت ترجمه: حاتمی نژاد و حکمت
شاهی،812 .)
امروزه سالمت اجتماعی در كنار سالمت جسمی، روانی و معنوی نقش و اهمیت گستردهای يافته
است. به گونهای كه ديگر سالمت فقط عاری بودن از بیماریهای جسمی و روانی نیست، بلکه
چگونگی عملکرد انسان در روابط اجتماعی و چگونگی تفکر او از اجتماع نیز از معیارهای ارزيابی
سالمت فرد در سطح كالن جامعه به شمار میرود )سام آرام، 818 .) سالمت اجتماعی به
چگونگی وضعیت ارتباط فرد با ديگران در جامعه (جامعه پذيری فرد( اشاره دارد .سالمت
اجتماعی بر ابعادی از سالمت تأكید دارد كه مربوط است به ارتباط فرد با افراد ديگر يا
جامعههای كه در آن زندگی میكند. همچنین سالمت اجتماعی دربرگیرندة عواملی است كه در
كنار يکديگر نشانگر كمیت و كیفیت عمل افراد در زندگی اجتماعی است، كه عبارتند از
شکوفايی اجتماعی، انطباق اجتماعی، انسجام اجتماعی، پذيرش اجتماعی و مشاركت اجتماعی.
با توجه به جوان بودن جامعۀ ايران، اين جمعیت جوان با نقش اصلیترين سرمايه برای توسعه،
نیازمند توجه به سالمتی و به خصوص سالمت اجتماعی و نحوة تعامالت در شبکههای اجتماعی
است. از سوی ديگر جوان بدون سالمت روانی و اجتماعی كافی و مناسب نمیتواند با چالشهای
ناشی از ايفای نقش های اجتماعی سازگار شود و خود را با هنجارهای اجتماعی تطبیق دهد .از
سويی ديگر خودكارآمدی، مهمترين عامل ايستادگی جوان در برخورد با چالشهای زندگی و
تضادهای آن، ممکن است دستخوش تغییرات خاص اين دوره از تحول قرار گیرد. بنابراين توجه به
سالمت اجتماعی قشر جوان در نقش آينده سازان جامعه، برای رسیدن به جامعهای سالم، پويا و
توسعه يافته ضروری مینمايد. بر اين اساس، در جوامع در حال توسعه بايد تالش شود تا میزان

. Smeith
سالمت اجتماعی افراد جامعه ارتقا يابد. يکی از راههای ارتقای سالمت اجتماعی، شناخت عواملی
است كه بر ارتقای اين جنبه از سالمت و نیز كیفیت زندگی افراد تأثیر گذارند )حسینی، 811.)
ارزيابی كیفیت زندگی در يک جامعه و دستیابی به عوامل مؤثر بر آن میتواند در هر نظام برای
طراحی برنامههای كاربردی و مؤثر ياری دهنده باشد و در نهايت به افزايش رفاه و رضايتمندی
افراد آن جامعه منجر شود. به عالوه هر اندازه كیفیت زندگی به طور مستمر ارتقا يابد از آسیبهای
روانی و اجتماعی مانند بیماریهای روانی و سرخوردگیها، احساس بیگانگی )از جامعه و از خود)،
احساس سرگشتگی، احساس بیهودگی و نارضايتی از زندگی و بزهکاريها و ناهنجاريهای اجتماعی
كاسته میشود )حاج يوسفی، 819.)
دانشجو پس از ورود به دانشگاه با محیط جديدی روبه رو میشود كه با زندگی و محیط اجتماعی
گذشتهاش متفاوت است، ودر دوران تحصیل نیز با مسائل و مشکالت بسیاری مواجه خواهد شد
كه هر يک ممکن است به سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی او خدشه وارد كنند ،درحالیکه
سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی او تابعی از عوامل مختلف اجتماعی و فرهنگی ناشناخته است
،لذا كامالًضروری بنظرمی رسد كه، به مطالعه رابطه بین سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی
دانشجويان دانشگاه آزاد اسالمی تهران مركزی بپردازيم.
مبانی نظري تحقیق
در حوزه مطالعات اجتماعی، مفهوم سازی سالمت دامنه وسیعی را در برمیگیرد كه از يک
طرف شامل ديدگاهی است كه سالمت را به عنوان منبعی محیطی تلقی میكند، بنابر اين سالمت
را برحسب ساختارهای اجتماعی بگونهای خاص تعريف میشود. در طرف ديگر ديدگاهی قرار دارد
كه سالمت را به عنوان فرايندی شناختی- ادراكی در نظر میگیرد كه در فرد نهفته است، بنابراين
سالمت را برحسب ادراكات ذهنی و كیفی تعريف میكند. دراين بین برخی ديگر سالمت را از هر
دو ديدگاه در نظر میگیرند و سالمت را برحسب ساختارهای رابطهای و نیز فرايندهای شناختی-
ادراكی تعريف میكنند )پرهام، 814 .) كییز در سال 441 پنج بعد سالمت اجتماعی خود را
تحت تاثیر مدل سالمت پیشنهاد كرد كه در سطوح فردی قابل استفاده است. طبق نظريه كییز
حلقه مفقوده در تاريخچه مطالعات مربوط به سالمت پاسخ به اين سوال است: آيا ممکن است
كیفیت زندگی و عملکرد شخصی افراد را بدون توجه به معیارهای اجتماعی ارزيابی كرد؟ كییز در
پاسخ با اين سوال مفهوم سالمت اجتماعی را به معنی ارزيابی فرد از عملکردش در برابر اجتماع به
عنوان يکی از ابعاد مهم سالمتی مطرح كرد. كییز معتقد است كه كیفیت زندگی و عملکرد
شخصی فرد را نمیتواند بدون توجه به معیارهای اجتماعی ارزيابی كند و عملکرد خوب در زندگی
چیزی بیش از سالمت روانی است و تکالیف و چالشهای اجتماعی را نیز در بر میگیرد. بنابراين
بین سالمت روانی و سالمت اجتماعی فاصله نزديکی وجود دارد. همچنین مطالعات نشان داده
است كه معیارهای سالمت اجتماعی همبستگی مثبتی با معیارهای سالمت روانی دارد اما بايد
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 1
توجه كرد كه میزان سالمت روانی بیانگر رضايت و عاطفه مثبت فرد در ارتباط با زندگی به معنای
كلی )نه فقط زندگی اجتماعی( است. ابعاد سالمت روانی يک بازتاب درونی از سازگاری فرد و
ديدگاه او نسبت به زندگی را ارائه نمیدهد. بنابراين در حالی كه سالمت روانی بیانگر بعد
خصوصی و شخصی ارزيابیهای عملکرد فرد است، سالمت اجتماعی بیشتر به ابعاد اجتماعی و
عمومی كه افراد توسط آن عملکردشان را در زندگی ارزيابی میكنند نشان میدهد. كییز با توجه
به مفهوم پردازیهای نظری از سالمت اجتماعی يک مدل 9 بعدی قابل سنجش ارائه داد:
شکوفايی اجتماعی: دانستن و اعتقاد داشتن به اين كه جامعه به شکل مثبتی درحال رشد است.
همبستگی اجتماعی: به اعتقاد به اينکه اجتماع قابل فهم، منطقی و قابل پیش بینی است. انسجام
اجتماعی: احساس بخشی ازجامعه بودن، فکركردن به اينکه فرد به جامعه تعلق دارد، احساس
حمايت شدن از طريق جامعه و سهم داشتن درآن. پذيرش اجتماعی: داشتن گرايشهای مثبت
نسبت به افراد، تصديق كردن ديگران و بطوركلی پذيرفتن افراد علیرغم برخی رفتار سردرگم
كننده و پیچیده آنها. مشاركت اجتماعی: اين احساس كه افراد چیزهای باارزشی برای ارائه به
جامعه دارند. اين تفکركه فعالیتهای روزمره آنها بوسیله جامعه ارزش دهی میشود )اسالمی نسب،
814 .) بعد سالمت اجتماعی شامل سطوح مهارتهای اجتماعی و توانايی شناخت هر شخص از
خود به عنوان عضوی از جامعه بزرگتر است. بطور كلی از ديد سالمت اجتماعی هر كسی عضوی از
خانواده و عضو يک جامعه بزرگتر به حساب میآيد و بر شرايط اقتصادی و اجتماعی و رفاه شخص
در رابطه با شبکه اجتماعی توجه میشود. ريشه سالمتی اجتماعی در محیط زيستی مادی مثبت
يعنی متوجه بر موضوعهای اقتصادی و اقامتی و محیط زيستی انسانی مثبت است كه شبکه
اجتماعی مشخص را در نظر میگیرد )بهرامی، 819 .) اليکوك
سالمت اجتماعی را به صورت
شرايط و رفاه افراد در شبکه روابط اجتماعی شامل خانواده، اجتماع و ملت تعريف میكند. بركمن
معتقد است تاثیر شبکه اجتماعی بر سالمت فرد عبارت است از »پرورش روحیه مشاركت و
درگیری اجتماعی فرد در فرآيندههای اجتماعی«. مشاركت و درگیری اجتماعی از عملکرد
پیوندهای بالقوه در فعالیتهای زندگی ناشی میشود. سپری كردن اوقات خود با دوستان، حضور
در كاركردهای اجتماعی، مشاركت در نقشهای اجتماعی و شغلی، گرايش به فعالیتهای مذهبی و
تفريح كردن به همراه گروه از نمونههای بارز درگیری اجتماعی میباشند. بنابراين از طريق
فرصتهايی به واسطه عضويت در شبکههای اجتماعی برای فرد فراهم میشود تا در رويدادهای
اجتماعی شركت كنند شبکههای اجتماعی نقشهای اجتماعی معنیداری از قبیل نقشهای
اجتماعی شغلی، خانوادگی و والدينی را تعريف میكنند و از اين طريق سالمت اجتماعی فرد را نیز
ارتقاء میدهد. عالوه بر اين مشاركت در درون شبکه فرصتهايی را برای رفاقت، مصاحبت و
معاشرت فراهم میكند كه اين رفتارها و نگرشها و پیوندها به زندگی فرد معنی میبخشد و اين
امر در سالمتی اجتماعی فرد تاثیر بسزايی میگذارد )رجبی پور،842 .) دنالد در سال

likouk
414 تعريف مهم و قابل استفاده زير را در تعريف سالمت اجتماعی بیان كرد: )سالمت اجتماعی
يعنی كیفیت و كمیت تساوی افراد و وسعت درگیر شدن اشخاص با اجتماع(. الرسون سالمت
اجتماعی را به عنوان بخشی از سالمت فردی میداند و معتقد است كه اين سالمت فردی میزان
واكنش درونی افراد است كه به صورت احساسات، افکار، رفتار، رضايت يا عدم رضايت از محیط
اجتماعیشان نشان داده میشود. الرسون
در واقع سالمت اجتماعی را به عنوان گزارش فرد از
كیفیت روابطش با افراد ديگر )نزديکان و گروههای اجتماعی( كه وی عضوی از آنهاست تعريف
میكند و معتقد است كه مقیاس سالمت اجتماعی بخشی از سالمت فرد را میسنجد و شامل
پاسخهای درونی فرد )احساس، تفکر و رفتار( است كه نشانگر رضايت يا فقدان رضايت از زندگی و
محیط اجتماعیش میباشد. مدل سالمت اجتماعی كه توسط ريف مطرح شد مفهوم سالمت
اجتماعی را شامل ابعاد عملکرد مثبت ذهن و روان میدارند اين ابعاد عبارتند از: »پذيرش خود،
روابط مثبت باديگران، تسلط برمحیط، هدفمند بودن در زندگی و استقالل« )نبوی،842 .) نظريه
حمايت اجتماعی اسپینوزا و ولمن )444 ) نیازهای افراد از طريق منابعی كه در اختیارشان قرار
میگیرد، تامین میشود. منابع شکلهای متفاوتی دارند كه عبارتند از: ابزاری، اطالعاتی، عاطفی و
امکانات ساختاری كه جوامع فراهم مینمايند. از طرفی دارای شیوههای متفاوت است كه جدا از
نوع نظام اجتماعی همیشه وجود دارد. افراد بر اساس روابط اجتماعی و نوع پیوندهايی كه دارند از
منابع حمايتی برای برطرف كردن نیازهايشان استفاده میكنند. به طوری كه هر اندازه روابط
اجتماعی گسترده تر باشد، میزان دسترسی به منابع حمايتی را بیشتر میكند )پازند، 814 .)
نظريه )رز و وو( ابتدا حمايت اجتماعی را اينگونه تعريف میكنند كه حمايت اجتماعی عبارت است
از »احساس فرد در مورد اين كه از سوی ديگران مراقبت میشود، دوست داشته میشود، مورد
اعتماد بقیه است، به عنوان يک شخص برای ارزش قايلند و در نهايت به عنوان بخشی از شبکه
ارتباطی محسوب میشود و دارای تعهدات متقابل است«. و بالفاصله مطرح میكنند كه افراد
تحصیل كرده از سطوح باالتری از حمايت اجتماعی برخوردارند و همین امر سطح سالمت روانی و
اجتماعی آنان را ارتقاء میدهد. »استیرتیر« در مفهوم سازیاش از حمايت اجتماعی خاطر نشان
میكند كه اغلب تحقیقات اجتماعی و فرمول بندیها روی سه نوع حمايت اجتماعی تاكید دارند.
حمايت اداركی، حمايت اجتماعی صورت گرفته و در هم فرو رفتگی اجتماعی اشاره به ارتباط
واقعی افراد با ديگران مهم در زندگیشان دارد. ابزارهايی كه حمايت اجتماعی را به عنوان در فرو
رفتگی اجتماعی مفهوم سازی كردهاند، بر شبکه اجتماعی تمركز دارند. يعنی ارتباطات غیر
مستقیم و مستقیمی كه افراد را با خانواده و دوستان و همساالنشان پیوند میدهد. اين ارتباطات
معرف منابع اجتماعی است كه كاركردهای حمايت اجتماعی را بالقوه در زمان بحران انجام
میدهد. در هم فرو رفتگی اجتماعی به احساس تعلق فرد به جامعه مربوط میشود و بر فقدان از
خود بیگانگی و انزوای اجتماعی داللت دارد. حمايت اجتماعی ادراكی را به عنوان )ارزيابی

larousn
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 4
شناختی( روابط فرد با ديگران در نظر میگیرد. اندازهگیری حمايت اجتماعی اداركی نشان میدهد
كه هرگونه رابطه فرد با محیط اش به حمايت اجتماعی منجر نمی شود. مگر اينکه فرد آن
حمايتها را برای ارضای نیازهايش مناسب و قابل دسترس بداند. )توايت مونرو، 814 .) در برخی
موارد نیز تالش برای ارايه حمايت اجتماعی به دلیل نامناسب بودن، كوتاه مدت بودن و تعارض آن
با نیازها و انتظارات دريافت كننده حمايت با شکست مواجه میشود. حمايت اجتماعی صورت
گرفته به رفتارها يا اعمال خاص اشاره دارد كه توسط ديگران انجام میگیرد، به طوری كه آنها
عمال اشکالی از حمايت را ارايه میدهند. سنجش حمايت اجتماعی صورت گرفته بر آن چیزی
تاكید دارد كه افراد به طور واقعی در فراهم آوردن حمايت اجتماعی انجام میدهند قابل ذكر است.
بنابراين اظهار محققان حمايت اجتماعی مفهومی پیچیده و چند بُعدی است. واكس خاطر نشان
میكند كه هیچ تعريف منفرد و مجزايی از حمايت اجتماعی به وجود نمیآيد، زيرا حمايت يک
فرايند سازه است. استريتر ) 44 ) در نظريه خود به اين مورد اشاره دارد كه منبع حمايت
اجتماعی از مهمترين مسايلی است كه بايد به آن پاسخ گفت و جواب به اين پرسش، پايه گذار
نگرشی است كه اختالف اساسی در علت يابی حمايت را بوجود میآورد. عدهای منابع حمايتی را
در درون جامعه و روابط آن جستجو میكنند. يعنی به روابـط، چـگونگی روابـط و تعـداد روابـط
فـرد با ديگـران میپردازند. البته منظور از ديگران، ديگرانی است كه با فرد كنش و واكنش دارند و
ارتباط انها نیز تقريبا پايدار است. اين نوع نگرش جنبه جامعه شناختی دارد )سجادی، 811 .) بر
اساس نظر دوركیم، انسجام اجتماعی دارای دو عنصر اساسی است. ا- حمايت اجتماعی – كنترل
اجتماعی. »حمايت اجتماعی« با فراهم كردن باندهای اجتماعی، افراد را به هدف مشترك دلبسته
ساخته و نسبت به موضوعات اجتماعی عالقمند میكند. روابط اجتماعی مبادله متقابل و با ثبات
ايدهها و احساسات را از كل به فرد و از فرد به كل ايجاد میكند. حمايت اخالقی متقابل، به جای
اينکه فرد را به حال خود رها كند، او را در قدرت جمعی مشاركت میدهد و در انرژی جمعی
سهیم میكند. از ديدگاه »دوركیم«، هنگامی كه رابطه فرد با جامعه ضعیف يا قطع میشود به
عبارت ديگر فرد منزوی میشود، انتقال پیوسته ايدهها و احساسات صورت نمی گیرد. مراوده و
مبادله اجتماعـی كند و متناوب میگردد، فرد مورد حمايت اجتماعی قرار نمی گیرد و هیچ
كنترلی بر او اعمال نمیشود. در چنین شرايطی انزوای اجتماعی بوجود میآيد. به اين معنا كه فرد
هیچ تعهدی را نسبت به اهداف و ارزشهای جامعه از جمله »ارزش زيستن« احساس نمیكند.
انزوای اخالقی به نوبه خود ناامیدی، بیهدفی، احساس بیمعنايی، غم، اندوه و افسردگی را به
دنبال دارد. »دوركیم« در تبیین اين زنجیره علتی كه نهايتا به خودكشی میانجامد، نقش
گرايشات فرد گرايانه را مهم ارزيابی میكند )حسینی، 811 .) رايجترين تعريف مربوط به حمايت
اجتماعی از »لیندزی« است كه به در دسترس بودن و كیفیت روابط با افرادی كه منابع حمايتی را
در مواقع مورد نیاز فراهم میكنند، تاكید دارد، معتقد است كه اقوام، خانواده، دوستان، آشنايان و
… خدماتی عینی را فراهم میكنند كه موجب میشود يک فرد احساس مراقبت، دوست داشته
شدن، عزت نفس و ارزشمند بودن كند و خود را جزيی از شبکه ارتباطی بداند و اظهار میدارد كه
حمايت اجتماعی برای هر فرد يک ارتباط امن بوجود میآورد كه احساس محبت و نزديکی از
ويژگیهای اصلی اين ارتباط است و نیازهای افراد از طريق منابعی كه جامعه در اختیارشان
میگذارد تامین میشود كه اين منابع شکلهای متفاوت دارند كه عبارتند از: ابزاری، اطالعاتی و
عاطفی. افراد بر اساس روابط اجتماعی و نوع پیوندهايی كه دارند از منابع حمايتی برای برطرف
كردن نیازهايشان استفاده میكنند. بطوری كه هر اندازه روابط اجتماعی گستردهتر باشد، میزان
دسترسی بر منابع حمايتی را بیشتر میكند. با توجه به جوان بودن جامعۀ ايران، اين جمعیت جوان
با نقش اصلی ترين سرمايه برای توسعه، نیازمند توجه به سالمتی و به خصوص سالمت اجتماعی و
نحوة تعامالت در شبکههای اجتماعی است. از سوی ديگر جوان بدون سالمت روانی و اجتماعی
كافی و مناسب نمیتواند با چالشهای ناشی از ايفای نقشهای اجتماعی سازگار شود و خود را با
هنجارهای اجتماعی تطبیق دهد. از سويی ديگر خودكار آمدی، مهمترين عامل ايستادگی جوان در
برخورد با چالشهای زندگی و تضادهای آن، ممکن است دستخوش تغییرات خاص اين دوره از تحول
قرار گیرد. بنابراين توجه به سالمت اجتماعی قشر جوان در نقش آيندهسازان جامعه، برای رسیدن
به جامعهای سالم، پويا و توسعه يافته ضروری مینمايد. بر اين اساس، در جوامع در حال توسعه بايد
تالش شود تا میزان سالمت اجتماعی افراد جامعه ارتقا يابد. يکی از راههای ارتقای سالمت
اجتماعی، شناخت عواملی است كه بر ارتقای اين جنبه از سالمت و نیز كیفیت زندگی افراد تأثیر
گذارند )حسینی، 811 .) ارزيابی كیفیت زندگی در يک جامعه و دستیابی به عوامل مؤثر بر آن
میتواند درهر نظام برای طراحی برنامههای كاربردی و مؤثر ياری دهنده باشد و درنهايت به افزايش
رفاه و رضايتمندی افراد آن جامعه منجر شود. به عالوه هر اندازه كیفیت زندگی به طور مستمر ارتقا
يابد از آسیبهای روانی و اجتماعی مانند بیماریهای روانی و سرخوردگیها، احساس بیگانگی )از
جامعه و از خود(، احساس سرگشتگی، احساس بیهودگی و نارضايتی از زندگی و بزهکاريها و
ناهنجاريهای اجتماعی كاسته میشود )حاج يوسفی، 819 .) بر همین اساس با توجه به اينکه
سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی تابعی از عوامل مختلف اجتماعی و فرهنگی است و دانشجو پس
از ورود به دانشگاه با محیط جديدی روبه رو میشود كه با زندگی و محیط اجتماعی گذشتهاش
متفاوت است، و نیز در دوران تحصیل نیز با مسائل و مشکالت بسیاری مواجه خواهد شد كه هر يک
ممکن است به سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی او خدشه وارد كند. بنابراين با توجه به مسائل
مطرح شده، پژوهش حاضر قصد دارد به بررسی بین سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی دانشجويان
دانشگاه آزاد تهران مركزی بپردازد.
چارچوب نظري تحقیق
برای آگاهی از رابطه میان سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی مطالعه مقدماتی انجام گرفت و
نظريات و ديدگاههای انديشمندان مختلف درباره موضوع مورد بررسی قرار گرفت. برخی از اين
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران
نظريات و مدلها اساس و زيربنای فرضیات و متغیرهای مورد بررسی را تشکیل میدهند. بطور كلی
مفهوم سالمت اجتماعی به عنوان متغیر مستقل در پژوهش از مدل »كبیز« مورد بررسی قرار داد.
ابعاد پنج گانه سالمت اجتماعی كه توسط »كبیز« مطرح گرديده است زير بنای متغیر مورد نظر را
تشکیل میدهد كه شامل شکوفايی اجتماعی، انسجام اجتماعی، همبستگی اجتماعی، پذيرش
اجتماعی و مشاركت اجتماعی. بر اساس بُعد شکوفايی اجتماعی ارزيابی توان بالقوه و مسیر تکاملی
اجتماع و باور به اينکه اجتماع در حال يک تکامل تدريجی است و توانمندیهای بالقوه برای تحول
مثبت دارد كه از طريق نهادهای اجتماعی و شهروندان شناسايی میشود. افراد سالمتر در مورد
شرايط و آينده اجتماع امیدوار هستند. آنها میتوانند پتانسیلی را كه در يک اجتماع به هم پیوسته
وجود دارد، تشخیص دهند و باور دارند كه جهان میتواند برای انسانهايی چون آنها بهبود يابد. بُعد
همبستگی اجتماعی از سالمت اجتماعی، اجزای اصلی رهیافتهای فردگرايانه را اتخاذ و آنها را در
سطح كالن توسعه میدهد. اين رهیافت توضیح میدهد كه خصوصیات فردی رابطه نزديکی با
شرايط اجتماعی دارد و خلق و خوی افراد تحت تاثیر محیط طبیعی و اجتماعی كه در آن زندگی
میكنند قرار میگیرد. بُعد انسجام يا يکپارچگی اجتماعی سنجشی برای كیفیت روابط افراد در
رابطه با جامعه و اجتماع میباشد. افراد بايد سعی كنند تا يک حس تعلق به كل دنیا را در
خودشان بوجود بیاورند، نه در تمام طول زندگی فقط وابسته به دوست داشتن غیر مشروط
خانواده و دوستان باشد. افراد سالم احساس میكنند كه قسمتی از جامعه هستند. بنابراين انسجام
آن درجهای است كه در آن مردم احساس میكنند كه چیز مشتركی بین آنها و كسانی كه واقعیت
اجتماعی آنها را میسازند، وجود دارد. همچنین يکپارچگی آن درجهای است كه مردم احساس
میكنند كه متعلق به جامعه و اجتماعشان هستند. در بُعد پذيرش اجتماعی، افرادی كه در اين
بُعد از سالمت برخوردارند، اجتماع را به صورت يک مجموعه كلی و عمومی كه از افراد مختلف
تشکیل شده، درك میكنند و به ديگران به عنوان افراد با ظرفیت و مهربان اعتماد دارند. بُعد
مشاركت اجتماعی منظور باوری است كه طبق آن فرد خود را عضو حیاتی اجتماع میداند و فکر
میكند چیز ارزشمندی برای عرضه به دنیا دارد. اين افراد تالش میكنند كه احساس دوست
داشته شدن كنند و در دنیايی كه صرفاً به دلیل انسان بودن برای آنها ارزش قائل است، سهیم
باشند. در واقع بُعد اجتماعی سالمت، شامل سطوح مهارتهای اجتماعی، عملکرد اجتماعی و
توانايی شناخت هر شخص از خود به عنوان عضوی از جامعه بزرگتر است. بطور كلی از ديد
سالمت اجتماعی هر كسی عضوی از خانواده و عضو يک جامع بزرگتر به حساب میآيد و بر
شرايط اقتصادی و اجتماعی و رفاه شخص در رابطه با شبکه اجتماعی توجه میشود. در بحث
متغیر مستقل يعنی كیفیت زندگی اصطالحی رايج است كه محققان آن را به طور گسترده از
جنبههای مختلف بررسی كردند. با وجود كاربرد وسیع اين اصطالح، كیفیت زندگی هنوز تعريف
جهانی ندارد.برخی كیفیت زندگی را به معنای زندگی خوب داشتن و احساس رضايت از زندگی
)444 ) میزان برخورداری فرد، البته نه فقط تعريف كردهاند )جمشیدی، 81 .) گیووانی و پل
برخورداری از چیزهايی كه به دست آورده، بلکه از ساير گزينههايی كه فرصت انتخاب آنها را دارد.
به بیان ديگر، كیفیت زندگی به آزادی برای رسیدن و نرسیدن به موفقیت و آگاهی از فرصتهايی
واقعی وابسته است كه فرد در مقايسه با ديگران در اختیار دارد )رضوانی و منصوريان، 811 .) در
سمینار جهانی سازمان ملل متحد در دانمارك، در ارتباط با مسائل جهان سوم كیفیت زندگی چنین
تعريف میشود: شرايط بهتر تغذيه، پوشاك، مسکن، و محیط زيست انسانی، بهداشت و آموزش و
پرورش و ايجاد فرصتهايی برای كنش متقابل اجتماعی، كسب مهارتهای شغلی، گسترش
همبستگی عمومی در مشاركت اجتماعی و سیاسی )حاج يوسفی، 819 .) گروه كیفیت زندگی
سازمان بهداشت جهانی، QOL را اين گونه تعريف میكند”: ادراك افراد از موقعیتشان در زندگی
در حوزههای فرهنگی و نظام ارزشی كه در آن زندگی میكنند و در ارتباط با اهداف، انتظارات و
استانداردها و نگرانیهايشان )نیلسون و همکاران، 221 .) گودمن در تحقیقات خود به اين نتیجه
رسید كه دو عامل بر كیفیت زندگی مؤثر است. عامل اول را ابزاری و عامل دوم را ارتباطی بیان
میكند كه بازتاب كیفیت ارتباط بین فردی است. اين دو عامل مشابه نیازهای دوم و سوم مازلو
يعنی نیاز به امنیت و تعلق داشتن است. كالمن هم معتقد است زمانی میتوان گفت كه كیفیت
عالی برای زندگی وجود دارد كه امیدهای فرد با تجارب وی تطابق داشته باشد و خالف اين وضعیت،
دربارة كیفیت پايین زندگی صدق میكند )مختاری و نظری، 814 .) كییز )224 ) معتقد است
بهداشت روانی، كیفیت زندگی و عملکرد شخصی فرد را نمی توان بدون توجه به معیارهای اجتماعی
ارزيابی كرد و عملکرد خوب در زندگی چیزی پیش از سالمت روانی، هیجان و شامل تکالیف و
چالشهای اجتماعی است )رفیعی، 814 .) مطالعات مربوط به سالمت با استفاده از مدلهای
زيستی، بیشتر بر وجه خصوصی از سالمت تأكید دارند، ولی افراد درون ساختارهای اجتماعی و
ارتباطات قرار دارند و با چالشها و تکالیف اجتماعی بیشماری روبهرو هستند )اكبريان و همکاران،
.) 814
روش شناسی تحقیق

. Giovanni, A. paolo
کیفیت زندگی سالمت اجتماعی
شکوفایی
مشارکت
انطباق اجتماعی
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 8
با توجه به شاخصها و اهداف تحقیق، پژوهش حاضر يک پژوهش توصیفی از نوع پیمايشی
است كه هم میتوان با سرشماری، كل جامعه را مورد بررسی قرار داد و هم بر اساس انتخاب
نمونهای تصادفی كه معرف از افراد جامعهی پژوهشی و پاسخ آنها به يک مجموعه پرسش با
استفاده از پرسشنامه صورت میگیرد، پرداخت.
فرضیههاي پژوهش
فرضیه اصلی
بین سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
فرضیات اختصاصی
. بین مولفه )انسجام( سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
. بین مولفه )پذيرش( سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
8 .بین مولفه )شکوفايی( سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
4 .بین مولفه )مشاركت( سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
9 .بین مولفه )انطباق اجتماعی( سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
جامعه آماري و نمونه آماري
جامعه آماری اين پژوهش كلیه دانشجويان دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران مركزی می باشد.
روش نمونه گیري
روش نمونه گیری در اين پژوهش نمونه گیری تصادفی طبقه ای و حجم نمونه ،
براساس جدول مورگان تعداد )42 نفر( انتخاب و پرسشنامه های مورد نظر بر روی
آزمودنیها اجرا گرديده است.در اين پژوهش جهت برای جمعآوری اطالعات از ابزار
پرسشنامه استفاده شده است،كه به تعداد نمونه آماری مورد نظر بین افراد توزيع شده
است. واز پرسشنامه سالمت اجتماعی كییز
كه دارای 88 ماده ،و 9 مولفه )انسجام،
پذيرش، شکوفايی، مشاركت، انطباق اجتماعی( را در مقیاس طیف لیکرت با گزينههای
)كامال موافقم، تا حدودی موافقم، بینظر، تا حدودی مخالفم و كامال مخالفم( میسنجد.
همچنین پرسشنامۀ كیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی با ابعاد چهارگانۀ كیفیت
زندگی، يعنی )سالمت جسمانی، سالمت روانی، سالمت روابط اجتماعی و سالمت
محیط( استفاده میشود. همچنین از پرسشنامه مشخصات دموگرافیک كه شامل )سن،
جنس، وضعیت تاهل، تحصیالت، وضعیت اشتغال، … تهیه و مورد استفاده قرار گرفت.
میزان پايايی و اعتبار پرسشنامه سالمت اجتماعی كییز )441 ،) با استفاده از روش باز
آزمايی )يکپارچگی اجتماعی 1/2 ،انسجام اجتماعی12/2 ،پذيرش اجتماعی 19/2 ،
مشاركت اجتماعی 1/2 ،انطباق اجتماعی 11/2 )كه در هر پنج شیوه، نشانگر پايايی

– keyees
باالی آزمون بوده است. نتیجه بررسیهای او نشان داد كه اين پرسشنامه از اعتبار
بااليی برخوردار است. در پژوهش حاضر میزان پايايی پرسشنامه سالمت اجتماعی
براساس ضريب آلفای كرونباخ )شکوفايی اجتماعی11/2 ،انسجام اجتماعی14/2 ،پذيرش
اجتماعی 48/2 ،مشاركت اجتماعی 4/2 ،انطباق اجتماعی 48/2 )بدست آمده است.
میزان پايايی و اعتبار پرسشنامه كیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت بر روی 11
نفر از مردم تهران انجام گرفت. شركت كنندگان به دو گروه دارای بیماری مزمن و غیر
مزمن تقسیم شدند. پايايی آزمون بازآزمون برای زير مقیاسها به اين صورت به دست
آمد: سالمت جسمی 11/2 ،سالمت روانی 11/2 ،روابط اجتماعی 19/2 ،سالمت محیط
14/2 به دست آمد. سازگاری درونی نیز با استفاده از آلفای كرونباخ محاسبه شد در
زمینه سالمت جسمانی 1/2 ،سالمت روان 18/2 ،سالمت اجتماعی99/2 ،سالمت
محیطی 14/2 ،بدست آمده بوده است )جات و همکاران، 819 .) در اين پژوهش ضريب
آلفای كرونباخ بدست آمده بر روی نمونه 812 نفری 14/2 بدست آمد. ضريب آلفای
بدست آمده در خصوص هر يک از مولفه های سالمت جسمانی به ترتیب ) 4/2 ،سالمت
روانی 11/2 ،سالمت اجتماعی 4/2 ،سالمت محیطی 11/2 )بدست آمد. نتیجه
بررسیها نشان داد كه اين پرسشنامه از اعتبار بااليی نیز برخوردار است. روش تجزيه و
تحلیل اطالعات آماری مورد استفاده در اين پژوهش در دو بخش آمار توصیفی و آمار
استنباطی انجام شده است. در بخش آمار توصیفی به توصیف ويژگیهای گروه نمونه
آماری در قالب شاخصهای گرايش مركزی و پراكندگی مانند میانگین، میانه، نما،
انحراف معیار، واريانس، كجی، جداول توزيع فراوانی و نمودارها پرداخته شده است. در
بخش آمار استنباطی با توجه به نوع تحقیق و براساس نرمال بودن توزيع دادهها در اين
پژوهش از روشهای آماری ضريب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغییره بوسیله
نرمافزار spss استفاده شده است.
یافتهها
فرضیه اصلی بین سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی رابطه معنادار وجود دارد.
محاسبه اثر پیش بینی مولفههاي سالمت اجتماعی بر کیفیت زندگی
جدول شماره3 :مدل به دست آمده از رگرسیون خطی با توجه به تاثیر مولفههای سالمت اجتماعی
مدل ضريب همبستگی چندگانه R ضريب تعیین
R
2/911 2/112 انسجام : مدل
2/141 2/148 پذيرش : مدل
2/141 2/4 شکوفايی: 8مدل
2/11 2/484 مشاركت: 4مدل
2/428 2/492 انطباق: 9مدل
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 9
2/481 2/411 اجتماعی: 1مدل
بر اساس جدول فوق ضريب تعیین نشان میدهد كه سالمت اجتماعی 41 درصد میتوانند بر
كیفیت زندگی اثیر داشته باشد.
جدول شماره2 :خالصه تحلیل واريانس در مورد مولفههای سالمت اجتماعی
مدل
مجموع میانگین
مجذور
درجه
آزادی
میانگین
مجذور
آزمون F
سطح معنی
داری

2/222 4 4/1 1 4 /214 1 9 /4 رگرسیون
2/241 818 1/294 مانده باقی
814 14/41 مجموع
مقدارF محاسبه شده در تمامی مدلها در سطح معنی داری 2/2 قادر به تبیین و پیش بینی
متغیر وابسته )كیفیت زندگی( میباشد. حال به منظور تعیین اينکه هر يک از مولفههای سالمت
اجتماعی تا چه اندازه میتوانند كیفیت زندگی را تعیین كنند از ضريب بتا استفاده گرديد كه
نتیجه در جدول زير آمده است:
جدول شماره1 :ضرايب معادله رگرسیون مولفههای سالمت اجتماعی
مدل
ضريب استاندارد نشده
ضريب استاندارد
شده آزمون t
سطح معنی
داری
B خطای استاندارد بتا

2/222 2/411 2/244 /2 8 ثابت عدد
2/222 2/142 2/ 8 2/2 2/ انسجام : مدل
2/222 2/191 2/88 2/2 2/ 81 پذيرش : مدل
2/222 1/424 2/ 81 2/2 2/249 شکوفايی: 8مدل
2/222 2/ 1 2/ 94 2/2 2 2/241 مشاركت: 4مدل
2/222 4/84 2/ 12 2/2 2/ 9 انطباق: 9مدل
2/222 4/ 19 2/ 4 2/2 2 2/ 49 اجتماعی: 1مدل
متغیر مالك: كیفیت زندگی
متغیرهای پیش بین: مولفههای سالمت اجتماعی
همان گونه كه مالحظه میشود، مولفههای سالمت اجتماعی در تحلیل رگرسیون، به طور
معناداری توانسته است تغییرات متغیر مالك يعنی كیفیت زندگی را تبیین كنند. با توجه به
ستون معنی داری مالحظه میشود مولفههای سالمت اجتماعی بر كیفیت زندگی دانشجويان تاثیر
دارد.
بنابراين میتوان نتیجه گرفت مولفههای سالمت اجتماعی بر كیفیت زندگی دانشجويان تاثیر
میگذارند.
فرضیات اختصاصی
به منظور بررسی رابطه معنادار بودن رابطه بین مولفههای سالمت اجتماعی )انسجام، پذيرش،
شکوفايی، مشاركت، انطباق اجتماعی( و كیفیت زندگی از ضريب همبستگی پیرسون استفاده
گرديده است. نتايج فرضیه براساس ضريب همبستگی محاسبه شده در خصوص مولفه )انسجام(
112/2 در سطح معنی داری 2/2 نشان میدهد كه مولفه سالمت اجتماعی )انسجام( با كیفیت
زندگی دانشجويان رابطه معناداری وجود دارد. نتايج فرضیه براساس ضريب همبستگی محاسبه
شده مولفه )پذيرش( 944/2 در سطح معنی داری 2/2 نشان میدهد كه مولفه سالمت اجتماعی
)پذيرش( با كیفیت زندگی دانشجويان رابطه معناداری وجود دارد. به طوری كه هر چقدر مولفه
سالمت اجتماعی )پذيرش( افزايش پیدا كند كیفیت زندگی دانشجويان نیز افزايش میيابد. نتايج
فرضیه 8 براساس مولفه )شکوفايی( 112/2 در سطح معنی داری 2/2 نشان میدهد كه مولفه
سالمت اجتماعی )شکوفايی( با كیفیت زندگی دانشجويان رابطه معناداری وجود دارد. به طوری كه
هر چقدر مولفه )شکوفايی( افزايش پیدا كند كیفیت زندگی دانشجويان نیز افزايش میيابد. نتايج
فرضیه 4 براساس مولفه )مشاركت( 141/2 در سطح معنی داری 2/2 نشان میدهد كه مولفه
سالمت اجتماعی )مشاركت( با كیفیت زندگی دانشجويان رابطه معناداری وجود دارد. به طوری كه
هر چقدر مولفه )مشاركت( افزايش پیدا كند كیفیت زندگی دانشجويان نیز افزايش میيابد. نتايج
فرضیه 9 براساس مولفه )انطباق اجتماعی( 129/2 در سطح معنی داری 2/2 نشان میدهد كه
مولفه سالمت اجتماعی )انطباق اجتماعی( با كیفیت زندگی دانشجويان رابطه معناداری وجود
دارد. به طوری كه هر چقدر مولفه )انطباق اجتماعی( افزايش پیدا كند كیفیت زندگی دانشجويان
نیز افزايش میيابد.
جدول4 :نتايج ضريب همبستگی پیرسون در خصوص تاثیر مولفههای سالمت اجتماعی)انسجام، پذيرش،
شکوفايی، مشاركت، انطباق اجتماعی( و كیفیت زندگی دانشجويان
مولفه های سالمت اجتماعی كیفیت زندگی سطح معنی داری تعداد
42 2/222 2/112 )انسجام )مولفه
42 2/222 2/944 )پذيرش )مولفه
42 2/222 2/112 )شکوفايی )مولفه
42 2/222 2/141 )مشاركت )مولفه
42 2/222 2/129 )اجتماعی انطباق )مولفه
بحث و نتیجه گیري
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 1
سالمت بخشی از سرمايۀ انسانی هر جامعه است. از ديدگاه فردی، عامل سالمت جزء پیش نیازها
و شرايط اصلی اشتغال، فعالیت اقتصادی و اجتماعی انسانها در ساير جوامع به شمار میرود.
سالمت، از جنبۀ روانی و اجتماعی نیز بر مواردی مانند میزان همسويی افراد با جامعه و درك افراد از
جامعۀ خود اثر میگذارد و كیفیت نیروی كار يک جامعه را تعیین میكند )ارفعی عین الدين،
811 .) در اين پژوهش نتايج نشان داد كه بین مولفههای سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی
دانشجويان رابطه معناداروجود دارد. با توجه به اين كه يکی از اصول كلی در سالمت روانی و
اجتماعی شناسايی احتیاجات و غرايز و رفع اين احتیاجات و نیازها جهت سالم سازی محیط
اجتماعی و فردی است توجه به نیازهای افراد باعث ايجاد امنیت خاطر در آنها شده و در تعادل
روانی آنها موثر است و بالعکس عدم نوجه و يا عدم توان تهیه مايحتاج آنها باعث آشفتگی روانی و
برهم خوردن تعادل روانی آنها میشود. بررسی نتايج ارتباط بین سطح سالمت اجتماعی و كیفیت
زندگی دانشجويان، بیانگر ارتباط معنادار بین دو متغیر نامبرده است و از طرفی وجود ارتباط
معنادار و مثبت بین دو متغیر سطح سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی دانشجويان بیانگر اين نکته
است كه اين فرضیه يعنی ارتباط معنادار بین سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی دانشجويان تأيید
میشود. با توجه به اينکه پژوهش فوق در زمینه تاثیر مولفههای سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی
دانشجويان صورت گرفته شده بود همخوان بود، با نتايج پژوهش طل و همکاران )811 ) كه به
بررسی سبک زندگی ارتقاء دهنده سالمت و رابطۀ آن با كیفیت زندگی در دانشجويان مقطع
كارشناسی دانشکدة بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پرداخته بود. نتايج به دست آمده از اين
تحقیق حاكی از آن بود كه بین كیفیت زندگی عمومی دانشجويان و وضعیت جسمانی و مسئولیت
پذيری در قبال سالمت خود، ارتباط آماری معناداری وجود نداشت. همچنین بین كیفیت زندگی
مرتبط با سالمت و فعالیت جسمانی و روابط بین فردی دانشجويان، ارتباط آماری معناداری وجود
نداشت. همچنین نتیجه گیری اين تحقیق نشان داد كه كیفیت زندگی اكثريت دانشجويان خوب
بود. علیزاده و همکاران )848 ) در پژوهشی همبستگی بین مشاركت اجتماعی زنان با كیفیت
زندگی آنان را در شهر كرمان بررسی كردند. يافتههای تحقیق نشان داد كه مشاركت اجتماعی زنان
در 8 درصد موارد مناسب، در 8 درصد موارد متوسط و در درصد موارد نامناسب بود. كیفیت زندگی
نیز در درصد موارد مناسب، در 9 درصد موارد متوسط و در درصد موارد نامناسب بوده است.
همچنین بین مشاركت اجتماعی و كیفیت زندگی همبستگی مستقیم معناداری وجود داشت.
موحدی )814 ) در پژوهشی به تأثیر سالمت اجتماعی بر میزان كیفیت زندگی كاركنان بانک
ملی ايران “پرداخته بوده است. يافتههای تحقیق نشان داد كه بین سالمت اجتماعی و كیفیت
زندگی كاركنان، ارتباط مثبتی وجود دارد و بین سن كارمندان و سنوات خدمت آنها با كیفیت
زندگی نیز ارتباط معناداری وجود داشته است. وجود ارتباط مثبت بین سالمت اجتماعی و وجه
روانی كیفیت زندگی حاكی از اهمیت مسائل روحی و روانی و احساس رضايتمندی در باال بردن
سطح سالمت اجتماعی است. به طوری كه با افزايش فرهمندی و احساس رضايت خاطر بین افراد
جامعه، سالمت اجتماعی باالتری خواهند داشت. وجود ارتباط معنادار بین انسجام اجتماعی و
كیفیت زندگی نشانگر تأثیر مستقیم تعلق خاطر به جامعه بر روی كیفیت زندگی جسمی و روانی
افراد است، به طوری كه میتوان امیدوار بود با افزايش حمايتهای اجتماعی و ايجاد عوامل تعلقآور
و سهیم كردن افراد در سود و زيانهای اجتماعی، كیفیت زندگی و به تبع آن رضايت مندی فردی
افزايش يابد. فقدان ارتباط بین سطح تحصیالت، جنسیت و رستۀ شغلی با كیفیت زندگی ممکن
است تاحدی بیانگر كم اهمیت بودن اين عوامل باشد در مقايسه با سن و سنوات خدمت كه توأم با
تجربه و كسب مهارتهای بیشتر در محیط كاری است. بهمنی و همکاران )818 ) در پژوهشی به
بررسی كیفیت زندگی و ارتباط آن با نگرش دينی دانشجويان پرداختند. براساس نتايج اين پژوهش
كیفیت زندگی نزديک به نیمی از دانشجويان تقريباً متوسط يا كمی بهتر از آن بوده است. لیکن
حدود 9 درصد از آنها شرايط نامطلوبی دارند. عوامل جنسیت، سن و مذهب در كیفیت زندگی بی
تأثیر بود و وضعیت تأهل، اشتغال، سطح تحصیالت و اشتغال والدين بر كیفیت زندگی دانشجويان
تأثیر معناداری داشته است. نجات )814 ) تحقیقاتی انجام دادند كه نتايج نشان داد كه میزان
كیفیت زندگی مردم شهر تهران در همه شاخصههای سالمت جسمی، روانی و محیطی كیفیت
زندگی به طور معناداری پايینتر از سطح سازمان بهداشت جهانی میباشد. اندرسون )449 ) در
اين زمینه معتقد است كه مفهوم كیفیت زندگی با سالمت مشخص میشود و در ارتباط با آن
است. موضوع سالمت از بدو پیدايش بشر در قرون و اعصار متمادی مطرح بوده است، اما هر گاه از
آن سخن به میان آمده عموما بعد جسمی آن مد نظر گرفته و كمتر به ساير ابعاد سالمت به
خصوص به بعد اجتماعی آن توجه شده است. در سال 441 سازمان بهداشت جهانی سالمت
اجتماعی را به عنوان يکی از سطوح كلی فرد شناسايی كرد. پاول )221 ) در پژوهشی به ارتباط
بین عملکردهای ارتباطی، سالمت اجتماعی و معنوی بیماران مبتال به سرطان پرداخته است. نتايج
به دست آمده نشان داده بود كه، همبستگی مثبت و قوی بین سالمت اجتماعی و معنوی،
عملکردهای ارتباطی و كیفیت زندگی وجود دارد. سالمت معنوی به طور معناداری 9 درصد
واريانس كیفیت زندگی را تبیین كرده اگرچه به لحاظ آماری معنادار نبوده است. به نظر كییز
)221 ) افراد در درون ساختارهای اجتماعی و ارتباطات قرار دارند و كیفیت زندگی در زندگی
بیش از سالمت روانی است و تکالیف و چالشهای اجتماعی نیز تعیین كننده هستند. وی سالمت
اجتماعی را به صورت مدل پنج بعدی انسجام اجتماعی، مشاركت اجتماعی، همبستگی اجتماعی،
شکوفايی اجتماعی و پذيرش اجتماعی شاخصبندی میكند و با ارائه مقیاسی با شمول ابعاد
اجتماعی فرد، فرض را بر اين میگذارد كه افراد كیفیت زندگی و عملکرد شخصیشان را با
معیارهای اجتماعیشان ارزشیابی نمايند به اين ترتیب سالمت اجتماعی، در برگیرنده اجزاء و
مؤلفههايی است كه روی هم رفته روشن میسازد كه آيا فرد از كیفیت زندگی مناسبی برخوردار
میباشد يا نه. و به چه میزانی میباشد. با توجه به موارد ذكر شده و نظرات كییز مشخص میشود
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران 4
كه سالمت اجتماعی میتواند بر كیفیت زندگی تاثیر بگذارد و چگونگی و تعیین میزان آن نیاز به
مطالعات و انجام پژوهشهای مختلفی دارد.
پیشنهادات
با توجه به اينکه اين پژوهش پیرامون سالمت اجتماعی و كیفیت زندگی براساس پژوهشهای
صورت گرفته بیان میگردد، بعنوان چارچوبی برای ارائه فعالیتهايی متناسب با جنبههای مختلف
زندگی و تخصیص منابع مورد استناد بر آن میباشد. هر اندازه كیفیت زندگی به طور مستمر ارتقاء
يابد به همان میزان از آسیبهای روانی، سرخوردگیها، احساس سرگشتگی، احساس بیهودگی و
نارضايتی از زندگی كاسته میشود. پايین بودن سطح كیفیت زندگی در بین افراد يک جامعه
میتواند عاملی برای بروز رفتارهای ناهنجار اجتماعی باشد. سالمت اجتماعی به عنوان يکی از ابعاد
سالمتی انسان نقش مهمی در تعامل زندگی اجتماعی هر انسانی دارد. به منظور انجام برنامه ريزی و
سیاستگذاریهای كاربردی و موثر توسط مسئوالن دانشگاهی در جهت ارتقاء كیفیت زندگی
دانشجويان، كسب شناخت نسبت به سالمت اجتماعی و ابعاد آن و فوايد و كاركردهای آن الزم و
ضروری به نظر میرسد. همچنین با توجه به اينکه مباحث مربوط به دانشجويان به ويژه دختران كه
در معرض آسیب بیشتری قرار دارند، از سوی بسیاری از رشتههای علمی مورد غفلت قرار گرفته
است، پرداختن به اين موضوع ضروری و با اهمیت به نظر میرسد. همچنین با توجه به اهمیت
نظری كیفیت زندگی و سالمت اجتماعی، اين پژوهش میتواند به عنوان يک نمونه تحقیق تجربی
مورد استفاده افرادی كه به هر نوعی موضوعی مشابه با اين پژوهش دارند قرار گیرد. از طرفی با
استفاده و استناد به نتايج حاصل از پژوهش میتوان راهبردهای عملی مناسبی را جهت بهبود
كیفیت زندگی دانشجويان با استفاده از بکارگیری راهکارهای افزايش سالمت اجتماعی فراهم كرد.
منابع
. ارفعی عین الدين، رضا. )811 .) رابطه نحوه گذران اوقات فراغت با سالمت اجتماعی )مورد
بررسی جوانان 9 الی 8 سال شهرستان بستان آباد(، پايان نامه كارشناسی ارشد برنامه ريزی
و رفاه اجتماعی، دانشگاه عالمه طباطبايی.
. اسالمی نسب، مسعود. )814 .) بررسی رابطه بین خدمات كمیته امداد در رابطه با سالمت
اجتماعی و فقر بر كیفیت زندگی افراد تحت پوشش اين نهاد. رساله كارشناسی ارشد، دانشکده
علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
8 .اكبريان، مهدی، عبداهلل، تبار درزی، محمد ابراهیم، خاكی.) 814 .) سالمت اجتماعی،
پلیس و احساس امنیت. مجموعه مقاالت نخستین هم انديشی ملی سالمت اجتماعی. ص 4-
. 2
4 .بهرامی،ف.)819 .) عوامل تاثیر گذار در كاهش سالمت اجتماعی و بهداشت روانی در
خصوص روابط زوجین شهرستان اصفهان.پايان نامه ی دوره ی كارشناسی ارشددانشگاه عالمه
طباطبايی.
9 .بهمنی، بهمن، تمدنی، مجتبی و عسگری مجید .)818 .) بررسی كیفیت زندگی و رابطه آن
با نگرش دينی و ملکرد تحصیلی دانشجويان دانشگاه آزاد اسالمی واحد جنوب تهران. طب و
.4 -88-98 شماره، تزكیه
1 .پازند، م ح. )814 .) تاثیر حمايتهای اجتماعی بر رفتار و عملکرد زنان، تهران: انتشارات
دانشگاه عالمه طباطبايی، چاپ اول.
1 .پرهام، سهیل. )814 .) پیرامون كیفیت زندگی و وضعیت اقتصادی و مولفههای حمايت
اجتماعی كه كمیته امداد. رساله كارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران.
1 .توايت مونرو، آ)814 .) جامعه شناسی اجتماعی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
4 .جمشیدی، مژگان و كرمی، عزت اله. ) 81 .) توسعه روستايی و آثارش بر كیفیت زندگی
زنان: مطالعه موردی شهرستان اقلید فصلنامه روستا و توسعه، شماره:
2. حاج يوسفی، علی. ) 819 .) كیفیت زندگی و راهبردهای اصالحی. فصلنامه مددكاری
اجتماعی. شماره 1.
.حسنی، د. )811،) جامعه شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات مرنديز.
.حسینی، سیده فاطمه.) 811 .) بررسی میزان سالمت اجتماعی و عوامل موثر بر آن در
دانشجويان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه عالمه طباطبايی، پايان نامه كارشناسی ارشد
مددكاری اجتماعی،دانشگاه عالمه طباطبايی.
8. رجبی پور، علیرضا. )842 .) كاهش عوامل تقويتكننده فقر، گامی بلند به سوی سالمت
اجتماعی. مقاله ارائه شده در همايش آسیبهای منطقه زاگرس جنوبی.
4. رضوانی. محمدرضا. منصوريان، حسین .) 811 .) بررسی مفاهیم، شاخصها، مدلها و ارائه
مدل پیشنهادی برای نواحی روستايی. فصلنامه روستا و توسعه، شماره: 8.
9. رفیعی، حسن.) 814 .) سالمت اجتماعی ايران :از تعريف اجتماع مدار تا شاخص شواهد
مدار. مجموعه مقاالت نخستین هم انديشی ملی سالمت اجتماعی. شماره 1.
1. سام آرام، عزت اهلل. ) 818 .) بررسی رابطه سالمت اجتماعی و امنیت اجتماعی با تاكید بر
رهیافت پلیس جامعه محور. فصلنامه علمی پژوهشی انتظام اجتماعی، شماره اول.4.
1. سجادی، حمیرا. صدرالسادات، سیدجالل، )811 .) شاخصهای سالمت اجتماعی، فصلنامه
رفاه اجتماعی، سال پنجم، شماره1 .
1. طل، آذر، توسلی، الهه، شريفی راد، غالمرضا و شجاعیزاده، داود .)811. ) بررسی سبک
زندگی ارتقاء دهنده سالمت و رابطه آن با كیفیت زندگی در دانشجويان مقطع كارشناسی
دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی. مجله تحقیقات نظام سالمت، شماره چهارم.
فرایند گذار مدرنیته در ادبیات معاصر ایران
4. علیزاده، سمیه، محسنی، محبت، خانجانی، نرگس و مومنآبادی، ويکتوريا. )848 .)
همبستگی بین مشاركت اجتماعی زنان با كیفیت زندگی آنان در شهر كرمان. مديريت ارتقای
سالمت، شماره .
2. فروزان، ستاره. بیگلريان، اكبر. )811” .) سالمت اجتماعی زنان سرپرست خانوار، فرصتها
و چالشها”، فصلنامه پژوهش زنان، دوره ، شماره 1.
.مختاری، مرضیه و نظری، جواد.) 814 .) جامعه شناسی كیفیت زندگی، تهران: انتشارات
جامعه شناسان.
.موحدی، امین. )814 .) تاثیر سالمت اجتماعی بر میزان كیفیت زندگی كاركنان بانک ملی
ايران )مطالعه موردی: بانک ملی شعب شهر تهران(، پايان نامه كارشناسی ارشد مددكاری
اجتماعی، دانشگاه عالمه طباطبايی.
8 . نبوی، ب. )842 .) مقدمهای بر جامعه شناسی، تهران، انتشارات موسسه عالی.
4. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی )89 )عوامل اجتماعی موثر بر سالمت، معاونت
سالمت، دبیرخانه عوامل اجتماعی موثر بر سالمت.
. Nilsson Jan, A. K. M. Masud Rana and Zarina Nahar Kabir ( 221) , “Social Capital
and Quality of Life in Old Age: Results From a Cross-Sectional Study in Rural
Bangladesh”, Journal of Aging and Health; No 1 (8): 4 4-484.
. Paul Prince, M ( 221) , “Relationships among communicative acts, social wellbeing, and spiritual well-being on the quality of life at the end of life in patients with
cancer enrolled in hospice”, Journal of Palliative Medicine, No ( ): 2- 9.
8. Raphael, Dennis ( 221) , Social Determinants of Health: Canadian Perspectives,
Toronto: Canadian Scholars’ Press
4. World Health Organization ( 412) , International Classification of Impairments,
Disabilities, and Handicaps,Geneva

بررسی میزان اعتماد اجتماعی به تبلیغات شبکه های اجتماعی آنلاین

چکیده

بررسی میزان اعتماد اجتماعی به تبلیغات شبکه های اجتماعی آنالین

چکیده
شبکه های اجتماعی امروزه گسترش زیادی یافته اند و طیف وسیعی از افراد جامعه فارغ از قشربندی های اجتماعی
عضو این شبکه ها هستند. کارکرد و خدمات این شبکه ها به سرعت در حال تغییر و تحول است چنانچه بسیاری از
نیازها و خدمات روزمره افراد در این شبکه ها عرضه میشود مهمترین بحث در ارتباط افراد با این شبکه ها صرف
نظر از امکانات فنی اعتماد کاربران به این شبکه ها است این اعتماد به نوعی مهمترین عامل وفاداری به آنها می باشد
اعتماد اجتماعی به راحتی قابل تولید نبوده و پیدایش آن از انباشت انواع اعتماد در سطوح مختلف جامعه به وجود
می آید. اعتماد مقولهای اکتسابی است که از طریق آموزش و تجربه در بستر جامعه حاصل میشود. این تحقیق با
هدف یافتن رابطه بین ابعاد تبلیغاتی شبکه های اجتماعی با اعتماد اجتماعی صورت پذیزفته است در این راستا تاثیر
شبکه های اجتماعی بر سه بُعد اعتماد به تبلیغات:آموزش و تحصیالت، سبک زندگی، خرید محصوالت مورد
بررسی و سنجش قرار گرفته است. روش تحقیق این پژوهش، پیمایشی و ابزار گردآوری اطالعات، پرسشنامه است.
نمونه آماری این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده حجم051 نفر تعیین گردید. برای انجام مباحث
آمار توصیفی و استنباطی از نرم افزار spss استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد بین ابعادتحقیق با
اعتماد اجتماعی ارتباط معناداری وجود دارد.
واژه های کلیدی: تبلیغات ,شبکه های اجتماعی، اعتماد اجتماعی

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسالمی واحد رودهن
دانشجوی دکتری مدیریت رسانهای دانشگاه آزاد اسالمی واحد علوم تحقیقات

دانشگاه آزاد اسالمی واحد تهران جنوب،پردیس بین المللی کیش،باشگاه پژوهشگران جوان- پست الکترونیک
akhtarmohagheghi@yahoo.com
The amount of social trust on advertisements of
online social networks
Ferydoon Kamran
-Ali Ghiyasian
-Mehdi Akhtar Mohagheghi

Abstract:Social networks are widespread nowadays and a wide
range of people are their members regardless of social
stratifications. Functioning and services of these networks
are changing rapidly so that many of daily needs and
services of people are provided within these virtual
networks. The moist important debate on people’s relation
with these networks, irrespective to technical facilities,
is people’s reliance and trust on these networks. This
trust is considered to be one of the most important factors
of their loyalty to the given social networks. Social trust
is not easily achieved and it is a result of accumulation
of various types of trust in different layers of society.
Trust is an acquired category which results from education
and experience in the context of the society. The present
study aimed to find the relation between dimensions of
advertisements in social networks with social trust.
Effects of social network on three dimensions of trust on
advertisement were assessed, namely Educations, lifestyle,
and product purchase. The study design was survey and
sample comprised 051 volunteers whom chosen via simple
random sampling. Data analyzed by SPSS. Results show that
there are significant relations between social trust and
study dimensions.
Keywords: Advertisement, Social Networks, Social Trust.

. Faculty member of Islamic Azad University, Roudehen Branch

. PhD Candidate in Media Management, Islamic Azad University, Olum va Tahghighāt

. Islamic Azad University, South Tehran, Kish International Branch, of young research clup Email: akhtarmohagheghi@yahoo.com
1 .بیان مسئله
شبکه های اجتماعی در اینترنت، یکی از منابع مهم برای کسب درآمد از راه تبلیغات به شمار می آیند؛ چرا که اعضای
شبکه های اجتماعی در صفحات مربوط به خود درباره عالیق خود صحبت می کنند و این به شرکت های تبلیغاتی
اجازه می دهد که بر اساس همین عالیق، برای آنها آگهی بفرستند. )افتاده, 0831)
شبکهها شامل گروههایی هستند که از طریق بندهای ارتباطی به یکدیگر مرتبط میشوند. درست همانطور که روابط و
گروهها از طریق تعامل ساختاربندی میشوند، شبکهها نیز بههم پیوستهاند. هر شبکه با انتقال اطالعات فردی از
گروهی به گروهی دیگر ایجاد میشود. )لیتل جان, 0831)
تبلیغات تجاری بهعنوان یک نهاد اجتماعی، جزء جدانشدنی زندگی بشری امروز بهشمار میرود. این نهاد اجتماعی که
در تعریفی وسیله تسریع در حرکت کاالها و خدمات از نقطه تولید به نقطه مصرف دانسته شده، مانند هر امر اجتماعی
دیگر میتواند کارکردها یا عوارض مثبت و منفی خاص خود را بهدنبال داشته باشد. )باهنر, 0833)
اهداف تبلیغات بازرگانی را می توان شامل موارد زیر دانست:
0 .معرفی کاال و خدمات؛ در جهان اقتصاد امروز، صاحبان کاالها و فرآوردهها، گذشته از دادوستد داخلی، درصدد
تولیدات و فرآوردهها به بازارهای بینالمللی و مشتریان خارجی، خود را ناگزیر از شناساندن بهینه کاال یا کاالهای
خویش میبینند و دست به تبلیغات تجاری در دامنهای محدود یا گسترده میزنند.2 .سوق دادن مشتری به خرید یا
استفاده از خدمات؛ تبلیغات بازرگانی میکوشد تا بینندگان بهخصوصی را با استفاده از مجموعهای از جذابیتها و
تدابیر به خرید یا استفاده از کاال یا خدمات بهخصوص سوق دهد.8 .ارتقای سازمان؛ زمانی که تبلیغ تجاری به تبلیغ
مؤسسهای بپردازد هدف خلق نگرش مثبت نسبت به فروشنده و ارتقای سازمان خود میباشد و نه فروش محصوالت
آن. )کرباسیان, بدون تاریخ(
سرمایه اجتماعی بنا به تعریف، انباشتة معنوی افراد در شبکة روابط اجتماعی آنهاست که به صورت کاالیی جمعی در
خدمت افزایش توانمندی فرد در اجتماع عمل مینماید. بر این اساس و با عنایت به تعاریف ارائه شده از سرمایة
اجتماعی، این سازه شامل سه حوزة مفهومی اصلی به نام تبادل اجتماعی ، شبکه های اجتماعی و اعتماد اجتماعی
(Shahsavarani, Alirezaloo, Hakimi Kalkhoran, Mirzaei, & Sattari, 2105).است
0 اعتماد اجتماعی را داشتن حسن ظن به دیگران در روابط اجتماعی، که دارای دو طرف اعتماد کننده
2 و اعتماد شونده
،
فرد یا گروه است می باشد که تسهیل کننده روابط اجتماعی بوده و امکان سود یا زیان را در خود نهفته دارد.
)امیرکافی, 0831 )
جامعه شناسان غربی با تکیه بر نظرسنجیها میگویند که در بیشتر جوامع صنعتی و همچنین در حال توسعه، ما در
بدترین حالت با بحران اعتماد و در خوش بینانهترین حالت با فرهنگ شک و تردید مواجه هستیم. به گفته آنان این
بحران روز افزون نخست گریبان سیاستمداران و دولتمردان را میگیرد. مردم به حرف سیاستمداران و مقامات دولتی

Trustee
Truster
با دیده شک نگاه میکنند و انگیزههای آنان را زیر سوال میبرند. جامعه شناسان بر این عقیدهاند که بحران اعتماد چه
واقعی و چه تخیلی، اثری تضعیفکننده بر ارکان جامعه و دموکراسی خواهد داشت.
رسانههای همگانی امروزه یکی از مهمترین منابع تولید ارزش هایی همچون اعتماد و مشارکت اجتماعیاند. رایزمن
معتقد است رسانههای همگانی حالت ایستای دنباله روی و همرنگی اجتماعی را خنثی میکنند و افراد را بر
میانگیزاند تا شخصاً در مسائل اجتماعی درگیر شوند و در زندگی سیاسی مشارکت پیدا کنند.
برخی از نظریه پردازان هدایت را آن قدر قوی میداند که معتقد است رسانهها قادرند فرهنگ را مانند یک شبه واقعیت
همچون کاال در تبلیغات تولید کنند و یک فرا واقعیت را به عنوان فرهنگ و ارزشهای اجتماعی جایگزین نمایند.
)اخترمحققی , کامران , & کفاشی , 0810)
براساس آمارهای موجود، 111 میلیون نفر در دنیا از نرمافزار ویچت برای چتکردن و ارسال صوت و تصویر به
صورت کامال رایگان استفاده میکنند که براساس گفته محمود واعظی، یک درصد این کاربران معادل چهار میلیون نفر
ایرانی هستند، به تعبیری این اپلیکیشنها هر کدام بیش از یکمیلیون بار توسط کاربران ایرانی بازار بارگذاری شده
است به اعتقاد فعاالن، شمار کاربران اپل از بارگذاری این برنامههای کاربردی به بیش از 811 هزار نفر میرسد که با
احتساب شمار مشترکان، برنامههای کاربردی اندروید، بالغ بر 5،0 میلیون ایرانی عضو این شبکههای اجتماعی هستند.
)رکورداری کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی موبایلی, 0811)
یکی از منابع سه گانه اطالعات؛ رسانههای جمعی هستند که عالوه بر تولید اطالعات، تفسیر و آموزش را نیز برعهده
دارند. کاهش اعتماد به بعضی نهادها، ممکن است ناشی از قدرت فزآینده رسانه ها، به عنوان منبع و تفسیر کننده
اطالعات باشد.
2 .تعاریف مفاهیم
2-1 -اعتماد اجتماعى
1
اعتماد در قانون انگلیسى – آمریکائى ارتباط بین اشخاص است در شرایطى که یکى داراى قدرت و مدیریتو دارایى
2 و دیگرى خواهان بهرهبرى از این امتیازات است.تردى گویر
اعتماد اجتماعى را پایه و اساس زندگى توأم با اخالق –
مسئولیت و نیکوئى مىداند ومعتقد است پیوندهاى اجتماعى در سایه اعتماد شکل گرفته و ساخته مىشود. اودر کتاب
»اعتماد اجتماعىو ارتباطات انسانى« وجود و عدم وجود اعتماد را در مناسبات اجتماعى انسانها مطرح مىکند. او نقش
اعتماد را در روابط بین پزشکان و بیماران و یا سیاستمداران و نهادها مورد مطالعه قرار مىدهد. )اختر محققی, اندازه
گیری سرمایه اجتماعی, 1380

Social Trost
Trudy Govier
بر اساس جهت گیریهای نظری و رویکردهای بررسی سرمایة اجتماعی، عوامل بیرونی و انگیزههای درونی گوناگونی
برای افزایش و توسعة سرمایة اجتماعی پیشنهاد و مورد بررسی قرار گرفته اند. در زمینة انگیزه های درونی افزایش
سرمایة اجتماعی، مهمترین ویژگی مورد بررسی خودخواهی فرد است(2105., al et, Shahsavarani. (
فرانسیس فوکویاما این نوع اعتماد ساختگى از نظر گویررا در تقسیم بندى منابع سرمایه اجتماعى دردسته منابع ساخته
شده و عقالنى قرار مىدهد. »نهایىترین شکل ساخت بندى عقالنى را دولتهاىکمونیستى نظیر اتحادیه جماهیر
شوروى )سابق( و چین بر عهده داشتند … . بلشویکها نه تنها امیدوار بودند که نهادهاى رسمى سیاسى و اقتصاى را
جمع گرا کنند، بلکه عالوه بر آن مىخواستند یک انسانشورایى طراز نوین بیافرینند که از منافع شخصى خودخواهانه
تغییر مسیر دهد و به سمت سعادت تمامىبشریت جهت یابد … . تجربه برنامه هفتاد ساله به این عظیمى در زمینه
سازندگى اجتماعى، با شکست کاملرو به رو شد و همه این را مىدانند. میلیاردها روبل و سال ها نیروى انسانى براى
ترویج و تبلیغ و اجتماعىکردن سوگیرانه منجر به این شد که جمعیت خودخواهتر، در هم رفتهتر و فردگراتر از دوره
قبل از بلشویکها شدند«. )فوکویاما , 1380)
0 به نظر پیوتر زتومکا
، نویسنده و پژوهشگر نامآور لهستانی، جوامع معاصر دارای ویژگیهایی هستند که باعث
برجستگی مساله اعتماد شدهاند:
0 .از جوامع مبتنی بر سرنوشت به طرف جوامعی حرکت میکنیم که تحولشان به وسیله عامل انسانی است.
2 .دنیای ما به شدت دارای وابستگی متقابل شده است. به همان اندازه که وابستگیمان به تعاون و همکاری
دیگران رشد یافته، به همان میزان اعتماد به اطمینان آنها اهمیت پیدا کرده است.
8 .گسترش نظام تمایز و ازدیاد نقشهای پیوسته باعث افزایش ناپایداری در نقشها و ابهام در انتظارات نقش
گردیده، امکان بیشتری برای بحث اعتماد بهعنوان صورتی از روابط اجتماعی میسر گردیده است.
1 .زندگی اجتماعی )جدید( تهدیدهای گسترده و جدیدی دارد و آنچه را که خود ساخته است در معرض خطر
قرار میدهد. برای رویارویی با افزایش آسیبپذیری در جامعه مخاطرهای به انباشت و ذخیره اعتماد
گستردهای نیاز است.
5 .افزایش انتخابهای موجود در جهان، پیشبینیپذیری تصمیمات مردم را کاهش داده است. برای اینکه
کنشها و تصمیماتمان امکان بیشتری را برای تنظیم شدن با گزینهها و انتخابهای دیگران داشته باشند،
اعتماد اهمیت فزایندهای خواهد داشت.
6 .بخشهای بزرگی از دنیای اجتماعی معاصر برای اعضایش غیرشفاف و مبهم است. پیچیدگی نهادها،
سازمانها و نظامهای فنشناختی و افزایش جهانی حوزه عملیاتیشان آنها را بهشدت برای مردم و حتی
کارشناسان، غیرقابل شناخت ساخته است به طوری که اغلب بیش از هر زمان دیگر مجبور به عمل در
تاریکی هستیم. اعتماد راهبردی ضروری برای رویارویی با ابهام و تیرگی محیط اجتماعیمان است. بدون
اعتماد قادر به انجام هیچ عملی نیستیم.

Piotr Sztompka
3 .ویژگی جامعه معاصر در رشد و ناشناختگی کسانی است که بهزیستی ما وابسته به کنشها و عمل آنهاست.
در موارد بیشماری به کارایی، مسئولیت و نیت خیر دیگران که ناشناخته هستند اعتماد میکنیم. هیچ ابزاری
نمیتواند این حفره و شکاف گمنامی را از میان بردارد، مگر اینکه به اعتماد متوسل شویم.
3 .برای کنار آمدن با حضور فراگیر غریبهها، که از ویژگیهای دنیای معاصر است، اعتماد یک منبع ضروری
میباشد. )بختیاری, 5180
0 آنتونى گیدنز
اعتماد را »اتکاء یا اطمینان به نوعى کیفیت یا صفت یک شخص – چیز یا اطمینان به حقیقت یک گفته
است« )گیدنز , 3380)
گیدنز در تفسیرى که از دنیاى مدرن دارد جایگاه خاصى رابراى اعتماد قایل است شاید بتوان گفت او در بین
اندیشمندان اجتماعى – سیاسى مشخصترین فردىاست که با صراحت حرکت به سوى توسعه را از منظراعتماد
مىنگرد. او شکل اعتماد در جوامع مدرن رامتفاوت از جوامع پیش از مدرن مىداند و »اعتماد فعال« را معرفى مىکند.
چرا که به طور مثال در جهانقدیم فقط حدود سى سال پیش اگر شما مرد یا زن بودید نقشهاى معینى را در جامعه
داشتید که رابطه شما را تثبیت مىکردند و این رابطهها بر مبناى همان نهادهاى از پیش مستقر بنا مىشد. اما اکنون باید
روابط را بر مبناى ارتباط ساخت. یعنى باید اعتماد دیگرى را جلب کرد.
2-2 -شبکه های اجتماعی
شبکه های اجتماعی مفهوم جدیدی نیست. انسان ها از قرنها پیش که گرد آتش مینشستند و برای یکدیگر داستان
میگفتند در حال تشکیل شبکه های اجتماعی بودند.اما چیزی که باعث شده است امروز، شبکه های اجتماعی بیشتر از
همیشه مورد توجه قرار بگیرند، به وجود آمدن ابزارهای دیجیتال و کمک آنها به توسعه شبکه های اجتماعی بوده
است.بنابراین، برای تعریف شبکه های اجتماعی باید ابتدا سه مفهوم را از یکدیگر تفکیک کنیم:
. شبکه های اجتماعی به عنوان شبکه ای از ارتباطات انسانی؛
. سرویسهای ایجاد و توسعه شبکه های اجتماعی
2
. سرویسهای دیجیتال ایجاد و توسعه شبکه های اجتماعی
8
)شبکه اجتماعی, 5180)
شبکه های اجتماعی ساختارهایی اجتماعی اند که از گروه های عموماً فردی یا سازمانی تشکیل شده، و بر اساس
وابستگی ها و عالیق گوناگون به هم متصل هستند. اصطالح “شبکه های اجتماعی” را برای نخستین بار چی ای
1 بارنز
در سال 1510طرح کرد و از آن پس به سرعت به شیوهای کلیدی در تحقیقات و مطالعات جامعه شناسی
مدرن، روانشناسی اجتماعی، مطالعات سازمانی، مدیریت و … بدل گشت. پیشرفت فناوری اطالعات و ارتباطات،
افزون بر ابزارهای برقراری ارتباط، تأثیری مستقیم بر چگونگی، گستره، و فرهنگ ارتباط میان اعضای شبکه ها داشته
است. آنچه سبب شده چنین شبکه هایی از موقعیت خوبی برخوردار شوند، رنگ و بوی اجتماعی آنهاست؛ چرا که
انسان موجودی اجتماعی است. )شبکه های اجتماعی اینترنتی, 1380)

Anthony Giddens

Social networking services
Digital social networking services
Bares A. .J
افراد فراوانی در سرتاسر جهان، از شبکه های اجتماعی به عنوان وسیله ای برای بیان دیدگاه و گفتمان خود در مورد
مسائل مختلف استفاده می کنند. این شبکه ها می توانند نوعی فعالیت مدنی را برای شهروندان به وجود بیاورند.
شهروندان سعی می کنند خود را به این شبکه های مجازی متصل سازند و از آن به عنوان محملی برای اظهار نظر در
مورد عرصه های گوناگون زندگی استفاده نمایند؛ به بیان دیگر، شبکه های اجتماعی عرصه ای را به وجود آورده اند
که فضای مناسبی برای ابراز هویت گروه های محروم اجتماعی فراهم کرده است. این عرصه عمومی نوین، از جهت
توجه به گروه هایی که به دالیل مختلف، از جمله بُعد مکانی و محرومیت های دیگر، نمی توانند در عرصه عمومی
مشارکت داشته باشند، حایز اهمیت است.گسترش این شبکه های نوین اجتماعی، فضای مناسبی برای بیان هویت
گروه های پراکنده فراهم آورده است. اکنون این اجتماعات این امکان را یافته اند که به مدد ارتباطات، هویت جمعی
خود را به نوعی تقویت کنند. این امر به خصوص در کشور ما که دارای وسعت سرزمینی فراوان و تنوع قومیتی
گوناگون است، می تواند مورد توجه قرار گیرد تا از طریق این شبکه های اجتماعی، امکان تبادل فرهنگی میسرتر
گردد.از مزیت های شبکه های اجتماعی، امکان انتقال سریع اطالعات در آن ها است. همچنین این امکان مردم را قادر
می سازد که در حین هر کاری، از اطالعات باخبر گردند. افزون بر این، کاربران در هزاران گروه و شبکه اجتماعی می
توانند به راحتی موضوعات مورد عالقه و تخصصی خود را پیدا کنند و در آن ها عضو شوند. به نوعی رسانه در این
جا در خدمت مخاطب و در تعامل دقیق با وی قرار دارد. همچنین از منظر اقتصادی، شبکه های اجتماعی قادر به
ایجاد پول هستند. این کار از طریق حق عضویت یا تبلیغات و همچنین ایجاد رابطه مستقیم بین خریدار و فروشنده
امکان پذیر خواهد بود. امروزه، نزدیک به 2 میلیارد نفر حداقل عضو یک شبکه اجتماعی هستند. )واحدی فرد, 0811)
اندیشمندان پنج کارکرد مهم را برای فضای مجازی برمی شمارند )وایتل، 3110:)
 ارتباطات: هدف اولیه مشارکت کنندگان در فضای سایبرنتیک است.
 تحصیل: نه تنها تحصیالت رسمی با فضای مجازی دچار دگرگونی می شود، بلکه بسیار فراتر می رود؛
نوعی آموزش لذت بخش که همراه با سرگرمی است، ایجاد می شود.
 تفریح و سرگرمی: فضای مجازی، تفننی بدیع و هیجان انگیز است؛ چه به طور مستقیم و چه به وسیله ابزار
آنالین تفریح و سرگرمی و چه به وسیله بازی های رایانه ای و البته تلفن های همراه و یا شرکت در چت
های مورد عالقه. به عالوه، دسترسی آسان به انواع هنرها و ابزارهایی که امکان تجربه آن ها در زندگی
واقعی وجود ندارد، از عوامل جذابیت بخش فضای مجازی هستند.
 تسهیل امور: فضای مجازی با امکان ارتباط از راه دور، پژوهش، نامه نگاری، انجام معامالت و حتی کار
کردن، به تسهیل امور روزانه افراد می پردازد.
 تجارت الکترونیک: خرید الکترونیکی و بانکداری الکترونیکی، از جمله مهم ترین انواع تجارت الکترونیکی
جدید هستند که پیش تر، با این کیفیت امکان پذیر نبوده است. )واحدی فرد, 1180)
2-3 -ارتباطات جمعی
کارکرد ارتباطجمعی تبلیغات از محتوا، شیوههای انتشار و اهداف آشکار ناشی نمیشود. همچنین این کارکرد از
حجم مخاطب واقعی آن پدید نمیآید. بلکه از منطق رسانه مستقل نشئت میگیرد؛ یعنی به اشیای واقعی، به جهان
واقعی یا به یک مرجع برنمیگردد، بلکه نشانهای به نشانه دیگر و شیئی به شیء دیگر و مصرفکنندهای به
مصرفکننده دیگر ارجاع میدهد.
عباراتی که در تبلیغات از آنها استفاده میشود بیانکننده چیزی نیستند و معنا و مفهومی را نمیرسانند، آنها دقیقاً
معنا و مفهوم را از میان میبرند. در اینجا معنا و استدالل جای خود را به یک جمله خبری بیپیرایه میدهد. همه
این محتواها چیزی جز نشانههایی نیستند که در کنار هم قرارگرفتهاند و نقطه اوج همگی آنها اَبَر نشانهای است
که مارک خوانده میشود و تنها پیام واقعی را تشکیل میدهد.
امروزه اگر شیء از ابعاد دوگانه گفتمان و تصویر )تبلیغات( و طیفی از مدلها )انتخاب( برخوردار نباشد به لحاظ
روانی وجود خارجی ندارد، به همین شکل اگر اشیاء و محصوالت در چارچوب دوگانه انتخاب و تبلیغات عرضه
نشوند شهروندان مدرن دیگر از آزادی برخوردار نخواهند بود. ازاینرو میتوان واکنش دو هزار نفر شهروندان
آلمان غربی را که توسط موسسه آلن باخ مصاحبه شدند را درک کرد. شصت درصد آنان بر این عقیده بودند که
تبلیغ بیشازحد زیاد است اما هنگامیکه مجبور شدند به این پرسش پاسخ دهند که آیا افراط در تبلیغ را ترجیح
میدهید یا حداقل تبلیغات در مورد وسایل رفاه اجتماعی؟ اکثریت راهحل اول را ترجیح دادند و افراط در تبلیغ
را نشانه آزادی و درنتیجه ارزشی بنیادین تفسیر کردند. اگر تبلیغات حذف شود همه در برابر دیوارهای خالی
احساس سرخوردگی میکنند. نه ازاینجهت که از امکان رؤیا و بازی محروم شدهاند بلکه از این حیث که
دیگرکسی به آنان توجه نشان نمیدهد. )ژان بودریار، 3112)
یکی از مطالبات اولیه انسان برای دستیابی به رفاه آن است که به امیال و خواستههایش توجه شود. این امیال و
خواستهها صورتبندی شوند و در برابر چشمانش به تصویر درآورده شوند؛ لذا درصورتیکه تبلیغات محیطی
بتواند نقش این صورتبندی را بهخوبی اجرا نماید، میتواند بهعنوان یک رسانه تبلیغاتی مؤثر تعریف
شود.)همان(
دیدگاه نظریه دستور کار ذهنی:
طبق این نظریه رسانههای گروهی به ما میگویند درباره چه بیندیشیم درواقع آنها دستور کار ذهنی ما را آماده
میکنند این امر بدین معنا است که رسانههای گروهی چیدمان ترتیب مواردی را که به ذهن ما خطور میکند را
تعیین میکند. نکته اینجاست که ترتیب مواردی که در شرایط مختلف به ذهن ما خطور میکند در انتخاب نهایی
ما نقش تعیینکنندهای دارد. بهعنوانمثال هنگام خرید ماکارونی یک نام تجاری زودتر از نامهای دیگر نظر ما را به
خود جلب کند، چرا؟ در هنگام خرید فهرستی از گزینههای مختلف درباره موضوع خرید در ذهن افراد تشکیل
میگردد. این لیست را دستور کار ذهنی مینامیم. محصول یا خدماتی که در این لیست باالتر قرارگرفته باشد
احتمال انتخاب بیشتری دارد. )ماکس ساترلند، 8110
برتری یا بندگی به معنای فکر کردن درباره افراد و چیزهایی هست که برای ما مهمتر است و درواقع نوعی
ارجحیت در فکر کردن به چیزهای مهم میباشند. برتری فیزیکی یک نام تجاری در یک فروشگاه به معنای میزان
فضای بیشتری هست که یک نام تجاری اشغال میکند و یا موقعیت آن از حیث محلی است که در معرض تماشا
باشد؛ اما نکته اینجاست که اگر فرض کنیم که همه نامهای تجاری ازلحاظ برتری فیزیکی در یک موقعیت یکسان
قرار دارند یعنی به یکمیزان فضا اشغال کردهاند و یا همه آنها ازلحاظ میزان نمایش دهی در یک حد قرار دارند
تبلیغات چگونه عمل خواهد کرد؟ )همان(
تکرار و اشارت گری عوامل ایجاد برتری یابندگی یک موضوع میشوند، تأثیر تکرار بهمراتب باالتر از اشارت
گری است. تکرار زیاد موجب میشود که گاهی اوقات بهصورت غیرارادی موضوع تبلیغ را در ذهن خود تکرار
کنیم این امر در رابطه با تکرار تبلیغات نامهای تجاری بهویژه از نوع آهنگین نیز صادق است.)همان(
اشارت گری، راه دیگری است که برای برتری یابندگی یک محصول در دستور کار ذهنی ما، اشارت گری
چیست؟ آیا تابهحال شده که با بو کردن یک عطر یا گوش دادن به ترانهای مشتی از خاطرات گذشته بهسرعت از
ذهن شما عبور کنند و برای لحظهای حس کنید که به آن دوره خاص برگشتید. )همان(
در اشارت گری بهجای تکرار یک نام تجاری آن نام تجاری را با کلمات نمادها که بهصورت معمول تکرار
خواهد شد پیوند میزنند تا با تکرار آن کلمات و نمادها نام تجاری نیز در ذهن تداعی شود. )مانند پاک یادت
نره( زمانی که یک نام تجاری با چیزی همانند )کلمات، مثلها، نمادها و یا نواها( که در محیط که بهصورت
مداوم تکرار میشود پیوند میخورد بهنحویکه با تکرار آن شما بیاختیار به یاد آن نام تجاری میافتید و این امر
منجر به برتری یابندگی آن نام تجاری در ذهن شما خواهد شد.
2-4 -سبک زندگی
اصطالح style در زبان انگلیسی معانی مختلفی دارد در لغت نامه های معتبر انگلیسی دو نوع برداشت از این ترکیب
دیده می شود؛
وبستر سبک زندگی را ” روش نوعی زندگی فرد، گروه یا فرهنگ” و لغت نامه ی اکسفورد ” روش خاصی از زندگی
یک شخص یا گروه ” تعریف کرده است.
در لغت نامه ی رندم هاوس سبک زندگی ” شیوه ی زندگی یا سبک زیستنی است که منعکس کننده ی گرایش ها و
ارزش های یک فرد یا گروه است. عادات، نگرش ها، سلیقه ها، معیارهای اخالقی، سطح اقتصادی و … که با هم طرز
زندگی کردن فرد یا گروه را می سازد. ”
مفهوم سبک زندگی به نسبت رویکردهایی که بدان پرداخته می شود، تعاریف متفاوتی دارد. سبک های زندگی
مجموعه ای از طرز تلقی ها ، ارزش ها، شیوه های رفتار، حالت ها و سلیقه ها، در هر چیزی، از موسیقی گرفته تا هنر
و تلویزیون و سبک دادن به باغچه ) گل کاری ( و دکوراسیون و فرش کردن خانه و… را در بر می گیرد. سبک زندگی
فرد، اجزای رفتار شخصی او نیست، لذا غیر معمول نیستند. اما بیشتر مردم معتقدند که باید سبک زندگی شان را
آزادانه انتخاب کنند.
در بیشتر مواقع عناصر یک سبک زندگی به شکلی جمع می شوند و شماری از افراد در یک نوع سبک زندگی
اشتراکاتی پیدا می کنند. به عبارت دیگر، گروههای اجتماعی اغلب مالک یک نوع سبک زندگی شده ، یک سبک
خاص را تشکیل می دهند. )سبک زندگی هویت و ارزش, بدون تاریخ(
3 .مبانی نظری تحقیق
مبانى نظرى تحقیق نقش مهمى را در تحلیل علمى تحقیق ایفا مىنماید. در این رابطه محقق یا از بیندیدگاههاى
موجود، یکى یا چند نظریه که با موضع تحقیقش تناسب بیشترى دارد، انتخاب مىکند و سعىدر ارائه نگرشى نو دارد.
4 .چارچوب نظری تحقیق
در بخش چارچوب نظری تحقیق از نظریات و تئوری های مختلفی کمک گرفته شده است و اعتماد اجتماعی به عنوان
شاخص اصلى براى اندازهگیرى و تحلیل وضعیت سرمایه اجتماعى که مورد قبول و اذعان همه متفکرین بحث سرمایه
اجتماعى است، در نظر گرفته شده است. براین اساس و با توجه به مبانی نظری تحقیق از نظرات جیمز کلمن،
فرانسیس فوکویاما و آنتونی گیدنز جهت بحث و بررسی فرضیات تحقیق استفاده شده است که در جدول زیر
مشخص می باشد.
جدول 0 :جدول شاخص های اعتماد اجتماعی از دیدگاه نظریه پرداز
5 .روش پژوهش
در این تحقیق به اقتضای موضوع و با توجه به امکانات پژوهش روش پیمایش به منزله مناسب ترین و روش اصلی
پژوهش و روش اسنادی نیز مکمل مراحل مختلف پژوهش خواهد بود.
هر روش پژوهش اگر بدرستی و با آموزش کافی که از قبل در نظر گرفته شده بکار گرفته شود، توانایی پرداختن و
شکافتن موضوع را بدرستی خواهد داشت. اساساْ آنطور که ماکس وبر نیز بر آن تاکید دارد موضوع پژوهش
تعیینکننده روش پژوهش خواهد بود. عالوه بر مطالعات متعدد جهانی که ارزش سنجیها از جمله سنجش اعتماد و
نظریه پردازان شاخص های بنیانی نظریه پرداز تعریف نظریه پرداز از اعتماد اجتماعی
جیمز کلمن
تعهدات و انتظارات، ظرفیت بالقوه اطالعات، هنجارها و ضمانت
های اجرایی موثر، روابط اقتدار و سازمان اجتماعی انطباق پذیر
افزایش اعتماد، بهره وری سازمان های خدماتی و تولیدی و مشرروع یت
حکومت ها را افزایش می دهد
فرانسیس فوکویاما هنجارهای غیررسمی، صداقت و اعتماد
اعتماد اجتماعی از اجزا سرمایه اجتماعی اسرت و اعتمراد بره مجموعره
معینی از هنجارها یا ارزش های غیر رسمی است که اعضای گروهی که
همکاری و تعاون میانشان مجاز است در آن سهیم هستند
آنتونی گیدنز امنیت وجودی، کردار دیالکتیک فعالیت های انسان
اعتماد بنیادین چیزى است که موجد احسراس امنیرت وجرودى بروده و
راهبر انسان در نقل و انتقال ها، بحران ها، خطررات حاصرل از زنردگى
اجتماعى و باالخره کلیه ارتباطات اجتماعى انسان مىباشد.
مشارکت را با روش پیمایش مطالعه کردهاند که در ادبیات این پژوهش نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند. مطالعات
نگرشسنجی و ارزش سنجی در ایران نیز به همین شیوه صورت پذیرفته است.
روش پژوهش تعیینکننده تکنیک )فن( بکار رفته در کسب اطالعات است. از آنجا که اطالعات مورد نیاز پژوهش هم
در بعد نظری است و هم در بعد تجربی، لذا فن اصلی پژوهش پرسشنامه و فن تکمیلی کتابخانهای است.همچنین در
اکثر پژوهشهای در زمینه سرمایه اجتماعی از فن پرسشنامه استفاده گردیده همانند پژوهشهای بانک جهانی که به
صورت پرسشنامهای مفصل تهیه گردیده بود.
در این پژوهش پس از بررسی و بهرهگیری از پرسشنامههای تدوین شده در این زمینه، پرسشنامهای تهیه و در آن از
پرسشهای بسته بر اساس نیاز و با توجه به اهداف و فرضیات پژوهش آورده شده است.
نمودار توصیف مدل نظری تحقیق
5-1 .ابزار تحقیق
از آنجا که اطالعات مورد نیاز پژوهش با توجه به تعاریف عملیاتی تحقیق هم در بعد نظری است و هم در بعد جامعه
آماری، لذا ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه است. ابزار این پژوهش یک پرسشنامه بر اساس تحقیقات پیشین پژوهشگر و
شامل 11 گویه است
5-2 .ویژگیهای جمعیت آماری تحقیق
هر تحقیقی ملزم به استفاده از روشهای استاندارد جهت نمونه گیری از جامعه تحقیق است. نمونه گیری با توجه به
امکانات پژوهشگر و همچنین خصوصیات جامعه تحقیق صورت می گیرد.
در تحقیق حاضر جامعه آماری اعضای یک گروه شبکه اجتماعی تلگرام بودند.خصوصیات این نوع از گروهها به
گونه ای است که افراد عضو هر زمانی که تمایل داشته باشند عضو گروه و هر زمان که بخواهند از آن خارج می
شوند از سویی دیگر ممکن است دائما محتوای مطالب گروه را مطالعه کرده و یا مدتهای مدیدی نگاهی به محتوای
آن نیندازند.
وجود احساس صمیمیت
وجود مشارکت
وجود احساس امنیت
Y- – –
Y- – –
اعتماد اجتماعی تبلیغات
تبلیغات آموزش و تحصیالت
تبلیغات سبک زندگی
تبلیغات خرید محصوالت
وجود احساس صمیمیت
وجود مشارکت
وجود احساس امنیت
Y
x- –
x- -2
x- -3
X
Y- –
Y- -2
Y- -3
در چنین شرایطی پژوهشگر به دلیل شرایط خاص تحقیق باید هم استانداردهای نمونه گیری را رعایت کند و هم
به شرایط اینگونه شبکه های اجتماعی توجه کند براین اساس پژوهشگر از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده
کرد به این ترتیب که عددی به بصورت اتفاقی انتخاب و بر اساس آن متن پرسشنامه را برای افراد ارسال نمود البته
در این تحقیق با رعایت شرایط حاکم بر نمونه گیری تصادفی تعداد زیادی از نمونه ها حاضر به پاسخگویی نبودند
و با توجه به الزامات این نوع نمونه گیری افراد دیگری جایگزین افراد قبلی شدند و در نهایت تعداد حجم نمونه
آماری این تحقیق 051 نفر گردید
5-3 .روشهای آماری پژوهش
پس از بررسی روشهای آماری و با توجه به موضوع و فرضیات و چارچوب تئوریک پژوهش نوبت به ارائه
روشهای آماری است. این پژوهش برای شناخت نظرات پاسخگویان ملزم به استفاده از جداول توزیع فراون،
ضرایب همبستگی، آزمون پیرسون برای توضیح و تفسیر دادهها بوده است.
5-4 .اعتبار و پایائی پژوهش
اعتبار و پایائی پژوهش از ابزارهای مهم و حیاتی هر پژوهش به حساب میآیند. که به کمک آنها میتوان به نتایج
بدست آمده از پژوهش اعتماد کرد.بوسیله اعتبار پژوهش میتوان به نتیجه بدست آمده از پژوهش اطمینان کرد.
محتوا اعتبار. 4.1-5
اعتبار محتوا به معنای استفاده از ابزارهای سنجش معتبر در سایر پژوهشهای مشابه است. در پژوهش حاضر نیز با
استفاده و مورد توجه قرار دادن پژوهشهای پیشین و تایید پرسشنامه از طرف صاحب نظران سعی گردیده است
اعتبار محتوایی پژوهش حاضر حفظ شود.
جدول 2 :جدول معرفی متغیر وابسته و مستقل و آماره پژوهش
شماره فرضیه
متغیر وابسته
متغیر مستقل آماره
انتخاب
شده
دلیل انتخاب این آماره
متغیر
وابسته
نوع گویه متغیر وابسته
تعداد
گویه
قبل از
تجمیع
پس از
تجمیع
متغیر مستقل
نوع متغیر
وابسته
0 اعتماد 05 رتبهای شبه اعتماد به نوع تبلیغات شبه ضریب این ضریب میزان همبستگی بین دو
0پژوهش پایائی. 4.2-5
برای محاسبه پایانی پژوهش روشهای مختلفی وجود دارد. در پژوهش حاضر پایائی پژوهش به روش آلفای کرنباخ
صورت گرفته است.
در این آزمون بین نمرهی هر گویه با میزان کل نمره متغیر مورد نظر ضریب همبستگی محاسبه می گردد. چنانچه این
ضریب به یک نزدیک باشد، نشان می دهد که آن گویه در جهت سنجش متغیر مورد نظر عمل نموده و قابل قبول
است، در غیر اینصورت گویه تایید نشده و الجرم حذف و یا اصالح می شود. ضریب آلفای کرونباخ در حقیقت میزان
همگرایی گویه ها را با متغیر و یا پدیده مورد بررسی را نشان می دهد. در این آزمون معموال ضریب کمتر از 3 %
ضعیف بوده و مورد تایید قرار نمی گیرد. )کامران, 0833 ,ص. 081)
پژوهش حاضر با استفاده از روش آلفاى کرونباخ صورت گرفت.
جدول 3 :ضریب آلفای کرونباخ گویه های پژوهش
گویه های پژوهش آلفای کرنباخ
اعتماد به نوع تبلیغات آموزش و تحصیالت 311,1
اعتماد به نوع تبلیغات سبک زندگی 311,1
اعتماد به نوع تبلیغات خرید محصوالت 32,1
محدودیتهای تحقیق
هر تحقیقی عموما با مشکالتی مواجه می شود.و مشکالت تحقیق عموما یا به جمع آوری اطالعات از مراکز و
نهادهای علمی باز می گردد و یا مربوط به جامعه آماری مورد نظر می باشد.
در تحقیق حاضر یکی از مهمترین مشکالت جلب اعتماد پاسخگویان جهت همکاری در تکمیل سواالت تحقیق بود.
که این امر باعث گردید با توجه به نوع نمونه گیری تحقیق که نمونه گیری تصادفی ساده بود افراد دیگری جایگزین
افراد قبلی شوند که این موجب کندی روند جمع آوری اطالعات تحقیق شد.

Reliability
اجتماعی فاصلهای آموزش و تحصیالت فاصلهای همبستگی
پیرسون
متغیر فاصلهای یا نسبی را محاسبه
کرده مقدار آن بین 0 +و 0 -میباشد
2
اعتماد
05 رتبهای اجتماعی
شبه
فاصلهای
اعتماد به نوع تبلیغات
سبک زندگی
شبه
فاصلهای
ضریب
همبستگی
پیرسون
این ضریب میزان همبستگی بین دو
متغیر فاصلهای یا نسبی را محاسبه
کرده مقدار آن بین 0 +و 0 -میباشد
8
اعتماد
05 رتبهای اجتماعی
شبه
فاصلهای
اعتماد به نوع تبلیغات
خرید محصوالت
شبه
فاصلهای
ضریب
همبستگی
پیرسون
این ضریب میزان همبستگی بین دو
متغیر فاصلهای یا نسبی را محاسبه
کرده مقدار آن بین 0 +و 0 -میباشد
6 .بحث و نتیجه گیری
امروزه در جامعه شاهد رشد روز افزون شبکه های اجتماعی هستیم این شبکه ها باعث تسهیل ارتباطات در بستر وب
می گردد خدمات این شبکه های اجتماعی بسیار زیاد و متنوع است و از سویی دیگر شرکتهایی که بستر محتوایی این
شبکه ها را ایجاد کرده اند و به ارائه خدمات می پردازند هم از تنوع و گوناگونی برخوردار هستند.
اما آنچه در این بین مهم است تعامالت انسانی در این شبکه های اجتماعی است مهمترین بحث در ارتباط افراد با این
شبکه ها صرف نظر از امکانات فنی اعتماد کاربران به این شبکه ها است این اعتماد به نوعی مهمترین عامل وفاداری
به آنها می باشد اعتماد اجتماعی به راحتی قابل تولید نبوده و پیدایش آن از انباشت انواع اعتماد در سطوح مختلف
جامعه به وجود می آید. اعتماد مقولهای اکتسابی است که از طریق آموزش و تجربه در بستر جامعه حاصل میشود.
این تحقیق با هدف یافتن رابطه بین ابعاد تبلیغاتی شبکه های اجتماعی با اعتماد اجتماعی صورت پذیزفته است در
این راستا تاثیر شبکه های اجتماعی بر سه بُعد اعتماد به تبلیغات:آموزش و تحصیالت، سبک زندگی، خرید
محصوالت مورد بررسی و سنجش قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشان می دهد بین ابعادتحقیق با اعتماد
اجتماعی ارتباط معناداری وجود دارد.
فرضیه اول : بین اعتماد به نوع تبلیغات آموزش و تحصیالت در شبکههای اجتماعی و اعتمااد اجتمااعی راب اه
معنادار وجود دارد.
تبلیغات آموزش و
تحصیالت در شبکههای
اجتماعی
اعتماد
تبلیغات آموزش و تحصیالت
در شبکههای اجتماعی
پیرسون 0 .061
12 .سطح معناداری
تعداد 051 051
0 061 .پیرسون اعتماد
12 .سطح معناداری
تعداد 51 51
برای بررسی نتیجه فرضیه فوق با توجه به اینکه متغیر وابسته )اعتماد اجتماعی( در سطح شبهفاصلهای و متغیر مسرتقل
)اعتماد به نوع تبلیغات آموزش و تحصیالت( در سطح شبهفاصلهای میباشد از ضرریب همبسرتگی پیرسرون اسرتفاده
گردید. این ضریب میز ان همبستگی بین دو متغیر فاصلهای یا نسبی را محاسبه کرده مقدار آن بین 0 +و 0 -میباشد.
نتایج بدست آمده 12,1=sig بیانگر این مطلب میباشد که بین دو متغیر رابطه وجود دارد
اعتماد بنیادین چیزى است که موجد احساس امنیت وجودى بوده و راهبر انسان در نقل و انتقال ها، بحران ها،
خطرات حاصل از زندگى اجتماعى و باالخره کلیه ارتباطات اجتماعى انسان مىباشد. »اعتمادبنیادین، در ارتباط با
خطرهاى احتمالى یا واقعى ناشى از کنشها و واکنشهاى متقابل، همچون غربالعمل مىکند و بطور کلى پشت بند
عاطفى نوعى پوسته محافظ یا پیله حمایتى است که همه افراد عادى در جریان رویارویى با مسایل زندگى روزمره،
خود را در پناه آن قرار مىدهند … پیله حفاظتى به منزله سرپوشگذاشتن بر تمام رویدادهاى محتملى است که
مىتوانند تمامیت جسمانى یا روانى فرد انسانى را به خطربیندازند. سد محافظتى که پیله حمایتى به وجود مىآورد
ممکن است زیر ضربات حوادثى که احتماالتمنفى خطر کردنهاى جارى، پدید مىآورند، بطور موقت یا براى
همیشه، ترک بردارد.« )اختر محققی, سرمایه اجتماعی.تهران., 0835)
اعتماد بنیادین چیزى است که موجد احساس امنیت وجودى بوده و راهبر انسان در نقل و انتقالها،بحرانهرا، خطررات
حاصل از زندگى اجتماعى و باالخره کلیه ارتباطات اجتماعى انسان مىباشد
جیمز کلمن، جامعهشناسى است که به نقش سرمایه اجتماعى در آفرینش سرمایه انسانى و پیامدهاىآموزشى آن توجه
کرده است. او یک توصیفى کارکردى از سرمایه اجتماعى را ارائه داده است. به اینترتیب که سرمایه اجتماعى یک
جوهره مجرد ندارد بلکه یک گستره متفاوتى از وجودهاست که دو ویژگىعام دارد، اولى جوهره ساختارى و دومى
جوهره کنشمندى آن است که دو بعد ساختارى و کنشى را به هم متصل مىکند
کلمن در دسته اندیشمندانى است که پیرو نظریه تلفیقى سطوح خرد و کالن در تبیین پدیدههاىاجتماعى است. بنابر
الگوى تلفیقى کلمن، نظام اجتماعى زمینه رفتار و کنش فردى را تعیین مىکند، ولى درمرحله بعد، رفتار و کنش
هدفدار و جهتمند کنشگران اجتماعى، جهت و شکل نظام اجتماعى را به صورتىنو پدید مىآورد. او معتقد است
کنش اجتماعى هم به وسیله کنشگران حقیقى یا شخص صورت مىپذیردو هم به وسیله کنشگران حقوقى – نهادى و
جمعى.
بدین ترتیب کلمن که با الهام از تلفیق نظریه کنش پارسونز با نظریه نظامها، نگرش روش شناختى خودرا آغاز کرده
است، به نقد پارسونز مىپردازد و معتقد است »پارسونز اشتباه کرد که نظریه کنش خود را رهاکرد و به جایش کارکرد
گرایى ساختارى را برگزید. استدالل بنیادى کلمن این است که »ما نباید مفاهیمغایت، هدفمندى و حفظ تعادل را دور
بیندازیم، بلکه این مفاهیم را تنها باید در سطح کنشگران در داخلنظام اجتماعى بکار بریم و از کاربرد آنها در مورد
خود نظام اجتماعى پرهیز کنیم« )ریترز, 1380
کلمن بر آناست که نظریه کنش را به ریشههاى سطح خرد آن برگرداند، هر چند که او نیز مانند پارسونز بر این نظر
بودکه کنشگران هم مىتوانند اشخاص حقیقى باشند و هم کنشگران حقوقى نظریه تلفیقى کلمن مىکوشد تا جهت
تبیین ساختار اجتماعى بر چگونگى پیوند سطوح خرد وکالن )کنشگرانحقیقى و حقوقى( تأکید و آن را توصیف
نماید.
فرضیه دوم : بین اعتماد به نوع تبلیغات سبک زندگی در شبکه های اجتماعی و اعتماد اجتماعی راب اه معناادار
وجود دارد.
تبلیغات سبک زندگی در شبکه
های اجتماعی
اعتماد
تبلیغات سبک زندگی در
شبکه های اجتماعی
پیرسون 1 .161
11 .س ح معناداری
تعداد 151 151
1 161 .پیرسون اعتماد
11 .س ح معناداری
تعداد 151 151
برای بررسی نتیجه فرضیه فوق با توجه به اینکه متغیر وابسته )اعتماد اجتماعی( در سطح شبه فاصلهای و متغیر مسرتقل
)اعتماد به نوع تبلیغات سبک زندگی در شبکه های اجتماعی( در سطح شبهفاصلهای مری باشرد از ضرریب همبسرتگی
پیرسون استفاده گردید. این ضریب میز ان همبستگی بین دو متغیر فاصلهای یا نسبی را محاسبه کرده مقدار آن بر ین 0 +
و 0 -میباشد. نتایج بدست آمده 10,1=sig بیانگر این مطلب میباشد که بین دو متغییر رابطه وجود دارد
فوکویاما سرمایه اجتماعى را مجموعه هنجارهاى موجود در سیستم هاى اجتماعى مىداند کره موجرب ارتقراى سرطح
همکارى اعضاى آن جامعه است و موجب پایین آمدن سطح هزینههاى تبادالت و ارتباطات خواهد شد. بر این اسراس
مفاهیمى نظیر جامعه مدنى و نهادهاى اجتماعى نیز داراى ارتباط مفهومىنزدیکى با سرمایه اجتماعى مىگردند.
فوکویاما به جاى سنجش و اندازهگیرى سرمایه اجتماعى به عنوان یک ارزش مثبت فقدان سرمایهاجتماعى کره متررادف
با بروز انحرافات اجتماعى است روش جایگزین قرار مىدهد و شاخصهراى آن را میرزان جررم ، فروپاشرى خرانواده،
مصرف مواد مخدر، طرح دعاوى و دادخواهى، خودکشى، فرار ازپرداخت مالیات و مروارد مشرابه در نظرر مرى گیررد و
فرض را بر این مىگذارد که چون سرمایه اجتماعى وجود هنجارهاى رفتارى مبتنى بر تشریک مساعى را مرنعکس مرى
کند، انحرافات اجتماعى بالفعل نیز بازتاب نبودسرمایه اجتماعى خواهد بود. اطالعات آمارى انحرافات اجتماعى گرچه
به ندرت بىاشکال است امرا درسرطح مقایسره پرذیرى فرراوان و قابرل اسرتفاده هسرتند .او برا اسرتفاده از ایرن روش و
شاخصهاى مذکور اطالعات و آمار موجود از دهه 51 تا دهه 11 آمریکا رادر مقایسره برا چنرد کشرور صرنعتى مرورد
مطالعه قرار داد. او برخالف پاتنام کره شریوه مسرتقیم و از طریرق طررح چنرد سرؤال سرعى در انردازه گیررى سررمایه
اجتماعىداشت، تبعات فقدان سرمایه اجتماعى را محور مطالعه خود قرار داد. بدین ترتیب که وجود آمار باالىفرزندان
نامشروع، طالق، قتل و جرائم، خودکشى و غیره نشانه هایى از نبود روحیه دموکراسى، اعتماد وسرمایه اجتماعى تلقرى
کرد.از نظر فوکویاما اعتماد ،به عنوان یک انتظارى است که ناشى از وجود جامعهاى صادق، با روحیه تعاون و برر پایره
تقسیم ارزش ها در بین اعضاى جامعه است. اعتماد نقش بسیار مهمى را در فهم و ادراک رفتار جمعرى مناسرب ایفر اء
مىکند. اعتماد، سازماندهى خودبخودى را در سازمانهاى خودیارى ایجاد مىنماید.بسیارى از شررکت هراى برزرب برر
مبناى اعتماد به اهداف بزرگى رسیدهاند. درمقابل در فرهنگ هاى با اعتماد کم، تجرارت راکرد مانرده اسرت و در حرد
روابط خویشاوندى بسته و محدود است. در فرهنگ هاى با اعتماد باال،مردم با اشکالى مختلفى از ساخت ها مشرارکت
دارند و از این طریق توان حرفهاى خود را ارتقاء بخشیدهاند. اعتماد از نظر فوکویاما محور اصلى و کلیدى در توسعه و
رونق اقتصادى است. )اختر محققی, سرمایه اجتماعی.تهران., 0835)
او معتقد است قبل از ورود به هر سیستم تجارى یا اجتماعى، باید اطالعات کافى درباره شبکههاىاعتماد موجود در آن
سیستم و ویژگىهاى آن به دست آورد. زیرا اعتماد را پایه هر گونه مبادالت اقتصادىو اجتماعى مىداند.
گیدنز جوامع سنتى و مدرن را نسبت به عوامل ایجاد کننده اعتماد از هم متمایز مىکند و زمینههاى مساعد ایجاد اعتماد
را در فرهنگهاى سنتى سیستم خویشاوندى – اجتماع محلى و سنت مرى دانرد و درمقابرل در جهران مردرن عقالنیرت
شیوههاى زندگى مبتنى بر استدالل، مستندات، محاسبه، تخصص و نظامهراى کارآمرد تخصصرى را از عوامرل مهرم در
ایجاد اعتماد بین اعضای یک جامعه مىداند.
امنیت وجودى به وضعیت ذهنى راحت و مناسبى اشاره دارد که در آن فرد به فعالیتهاى بدیهى، در محیطى آشنا و به
همراه افراد دیگرى که تهدیدى براى او بوجود نمىآورند، مشغول است زمانى که فرد مىداند چگونه به کار خود ادامه
دهد، بدون آن که وقفه و مزاحمتى براى او به وجود آید، حالتى ذهنى و روانى در وى بروز مىکند که این همان امنیت
وجودى است«
فرضیه سوم : بین اعتماد به نوع تبلیغات خرید محصوالت در شبکه های اجتمااع ی و اعتمااد اجتمااعی راب اه
معنادار وجود دارد.
اعتماد به نوع تبلیغات خرید
محصوالت در شبکه های
اجتماعی
اعتماد
اعتماد به نوع تبلیغات خرید
محصوالت در شبکه های
اجتماعی
پیرسون 1 .161
11 .س ح معناداری
تعداد 151 151
1 161 .پیرسون اعتماد
11 .س ح معناداری
تعداد 151 151
برای بررسی نتیجه فرضیه فوق با توجه به اینکه متغیر وابسته )اعتماد اجتماعی( در سطح شبهفاصلهای و متغیر مسرتقل
)اعتماد به نوع تبلیغات خرید محصروالت در شربکه هرا ی اجتمراع ی( در سرطح شربه فاصرله ای مری باشرد از ضرریب
همبستگی پیرسون استفاده گردید. این ضریب میز ان همبستگی بین دو متغیر فاصلهای یا نسبی را محاسبه کرده مقردار
آن بین 0 +و 0 -میباشد.نتایج بدست آمده 18,1=sig بیانگر این مطلب میباشد که بین دو متغییر رابطه وجود دارد
گیدنز به عنوان متفکرى پرکار سرسختانه با انگیزههاى علمى – حرفهاى خود به کنکاش مسائل جامعهمدرن پرداخته و
راههاى عملى نیز براى کاهش تبعات مدرنیته ارائه مىدهد.
او معتقد است هر چیزى در زندگى اجتماعى، از آنچه سیستمهاى جهانى در بر مىگیرند، تا آنچهوضعیت فکرى یک
0 فرد محسوب مىشود در یک کردار
)راه و رسم( اجتماعى بوجود مى آید. او براهمیت کردار اجتماعى تأکید دارد و
معتقد است زندگى جمعى و بسیارى از جنبههاى خصوصى زندگى درهمین راه و رسمها ساختمند مىشود.
گیدنز در قواعد روش شناختى بر تأثیر زمان و مکان بر ساخت اجتماعى وابسته کنش افراد تکیه مىکند.»گیدنز نقطه
آغاز هستى شناختى را نه آگاهى مىداند و نه ساختار اجتماعى، بلکه دیالکتیک میانفعالیتها و شرایط است که در
زمان و مکان رخ مىدهد. گیدنز هر چند به آگاهى یا استعداد بازاندیشىمىپردازد اما معتقد است که کنشگر انسانى با
وجود استعداد بازاندیشى موجود صرفاً خودآگاهى نیست.بلکه جریان جارى فعالیتها و شرایط را بازتاب مىکند.
هستىشناسى زمانى – مکانى گیدنز به او اجازه مىدهد که نه تنها به تمایز خرد و کالن بپردازد بلکه این دو سطح را به
شیوهاى تاریخى، فراگردى و پویا مورد بررسى قرار دهد.« )ریترز, 0831)
گیدنز سالمتى انسان را در وجود احساس مثبت از امنیت وجودى مرى دانرد . عردم امنیرت وجرودى در سرطح فرردى و
اجتماعى از هم گسیختگى نظام اجتماعى را به دنبال مىآورد. تکیه گاه اصلى برقرارى امنیرت وجرودى نیرز در هرر دو
سطح خرد و کالن مفهوم کلیدى اعتماد در دیدگاه گیدنز است. اعتماد هم به اشخاص و هم به نظامهراى مجررد مرورد
نظر است که منظور او از نظامهاى مجرد، نشانههاى سمبلیک و نظامهاىکارشناسى – تخصصى است.
References
Shahsavarani, A., Shirinkam, M., Pourtalebiyan, M., Fayazi, M., Nourbakhsh, S., &
Sattari, K. ( 1 5). Community Capacity Building (CCB) for Facilitation of
Marriage for Young Adults via Social Capital. European Online Journal of
Natural and Social Sciences, 891- 885.
Shahsavarani, A., Alirezaloo, N., Hakimi Kalkhoran, M., Mirzaei, R., & Sattari, K.
( 1 5). Prosocial Behavior as a Means of Improvement of Quality of Life and
Accumulation of Social Capital. Journal of Applied Environmental and
Biological Sciences, 9- .
اختر محققی, م , 9. ( بهمن .(اندازه گیری سرمایه اجتماعی .حدیث زندگی.
اختر محققی, م .(95. ( سرمایه اجتماعی.تهران .تهران: مولف.
اخترمحققي , م., كامران , ف & ,.كفاشي , م .( 8. ( تاثیر مطبوعات بر وضعیت سرمایه اجتماعي جوانان
شهر تهران )با تاكید بر اعتماد اجتماعي( .پژوهش اجتماعي .11, –
افتاده, ج .(5, 98. ( خبرگزاری ایسنا from Retrieved.
http://khorasan.isna.ir/NewsView.aspx?ID=News-9 15
امیرکافی, م .(91. ( اعتماد اجتماعی و عوامل موثر بر آن .فصلنامه نمایه پژوهشی)سال پنجم (, .

Paraxis
باهنر, ن .(99. ( گذرگاههای تبلیغات بازرگانی .پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات،.
بختیاری, م .(85. ( اعتماد اجتماعي from Retrieved. پژوهشکده باقر العلوم :
http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID= 1 44_ftn
رکورداری کاربران ایرانی در شبکههای اجتماعی موبایلی from Retrieved). 1 , 8. ( روزنامه
: http://hamshahrionline.ir/details/ 8149 همشهری
ریترز, ج .(91. ( نظریه جامعهشناسى در دوران معاصر) .م .ثالثى (.Trans, تهران: انتشارات علمى.
سبک زندگی هویت و ارزش from Retrieved.). d.n. (
http://www.bashgah.net/fa/content/show/ 1 9
: http://motamem.org/?p= 4 متمم ) .85). Retrieved from اجتماعی شبکه
شبکه های اجتماعی اینترنتی .( 98. ( معارف .
فوكویاما , ف .(48. ( پایان نظم ، سرمایه اجتماعى و حفظ آن) .غ. توسلى (.Trans, تهران: نشرجامعه
ایرانیان.
کامران, ف .(99. ( اصول نگارش طرحهای پژوهشی”پروپوزالنویسی”. تهران: استادیار
کرباسیان, ق .(.d.n. (تبلیغات تجاری) .پژوهشکده باقرالعلوم from Retrieved)
http://pajoohe.ir/%D98AA%D98A98D889 8DB89C%D98BA%D98A48D98
AA-%D98AA%D98AC%D98A48D98B 8DB89C-Advertising__a- 1 .aspx
گیدنز , آ .(44. ( پیامدهاى مدرنیته) .م .ثالثى (.Trans, تهران: نشر مركز.
لیتل جان, ا .( 9. ( نظریههای ارتباطات) .س .نوربخش & , س .میرحسنی (.Trans, تهران: جنگل.
واحدی فرد, س .( 8. ( شبکه های اجتماعی؛ قابلیت ها و تهدید ها .فصلنامه ره آورد نور)شماره (, 1.

“پـــــــَ نه پَــــــــــ ” ها از کجا پیدایشان شد؟

“پـــــــَ نه پَــــــــــ ” ها از کجا پیدایشان شد؟

چند سال قبل یکی از موفق ترین کارگردانانی که توانست تا حد زیادی در زبان فارسی دست ببرد و واژه هایی را بهاین زبان فخیم اضافه کند مهران مدیری بو.د وی در برخی از سریال های طنزش از زبا نی استفاده میکرد  که در هیچ کجای ایران کاربرد نداشت و همزمان با بخش این سریال های طنز مردم تا مدتها از وازه های آن استفاده می کردند، .امًا دکتر کامران جامعه شناس و استاد دانشگاه به خبرنگار ما می گوید: گاهی مردم کار فرهنگستان را انجام می دهند برای اینکه یک زبان زنده بماند باید پویا باشد و این پویایی باساخت واژه های جدید تاأمین می شود، گاهی مردم کوچه و بازار این واژه ها را می سازند . بنابراین اگر این ساخت اصولی باشد، وازه ماندگار میشود و در غیر صورت به سرعت می میرد  این گفتگو به علت گسترش و استفاده فراوان مردم ازاین اصطلاحات می پردازد که خواندش خالی از لطف نیست

گاهی در بین مردم وازه ای باب می شود که بیشتر حالت شوخی و طنز دارد مثلآ در گذشته وازه ای مثل ” خالی بند  ” و یا “پاچه خوار و …. و چندی است که واژه “پ نه پ “بین مردم باب  شده است چرا چنین وازه هایی وارد زبان میشود ؟ایا ما ایرانی پر حرف هستیم ؟

یکی از  مسایل مهم هر زبان زنده بودن و پویای آن است. زبان یکی از عناصر فرهنگی است و فرهنگ هم مبرا است و تا یک زمان خاصی حیات دارد .لازمه حیات، پویای آن است اگر یک فرهنگ حرکت نداشته باشد، تحول نداشته باشد و با تغییرات جامعه حرکت نکند . قانون میرا بودن بر آن حاکم می شود و می میرد  زبان یکی از عناصر فرهنگ است . زبان هم باید حرکت کند بایدمتحول شود و مرتب خودش را نوسازی کند چنانجه از تحول و حرکت باز بماند، لاجرم با رکورد مواجه می شود ومی میرد  مثل بسیاری از زبانها

یکی از دغدغه های یونسکو از بین  رفتن برخی زبانهای دنیاست. اگر زبان بخواهد حرکت داشته باشد باید با نیاز آحاد جامعه همخوان باشد تا متحول شود ما در کشور های مختلف این پدیده را میبینیم که واژه های جدیدی در جامعه به بوجود می آید ما یک زبان آکادمیک داریم،و یک زبان عامیانه .  برای تحول زبان اکادمیک لازم است مرتبأ  وازه های جدیدی ساخته شود. علم پیشرفت می کند  و زبان هم به عنوان عضوی از این  سیستم باید با آن همخوان باشد. در گذشته موبایل وجود نداشت لزومی هم نداشت چنین  وازه ای وجود داشته باشد. امًا موقعی که  این وسیله اختراع می شود، واژه ی آن هم باید ایجاد شود  برخی زبانها که پویایی بیشتری دارند بسرعت متحول میشوند . اما برخی زبانها که پویایی  کمتری دارند  کلمات از خارج وارد می شود واژه سازی وظیفه مراکز آکادمیک است، امًا ما به جز زبان آکادمیک زبان  عامیانه هم دازیم جوانها به خودنمایی نیاز دارند که خودشان را از دیگران جدا کنند. وقتی می خواهند بگوید من با پدرم فرق دارم باید واژه ای بسازد که با زبان پدری اش فرق داشته باشد. این وازه سازی در زبان عامیانه از گذشته های دور در کشور ما بوده است مثل زبان زرگری امًا گاهی جوانها با اضافه کردن و یا کم کردن یک حرف در کلمه آنرا تغییر می دادنند ، این تغییر باعث می شد دیگران خیلی زبان انها را متوجه نشوند. یکی از خصوصیات این زبان جدا بودن آن است .یعنی یک قشر یاطبقه اجتماعی ان را می سازد. گاهی یک طیله اجتماعی وازه سازی می کند، وازه هایی که کارفرما متوجه نمی شود انها چه می گویند مثل زبان مخصوص کارگران

پس می توانیم بگوییم وازه سازی فقط کار فرهنگستان نیست قشر عامه  هم می توانند واژه  سازی کنند ؟

بله قشر عامه بر اساس نیاز خودشان وازه  می سازند.، امًا باید ببینیم وازه ها چرا و از کجا اایجاد می شود . در طبقه بالا ی اجتماع این زبان سازی کمتر مشاهده می شود چرا که زبان رسمی با اشرافیت بیشتر همخوانی دارد .اگر یک  نفر در قشر بالا بگوید “خالی بند “پدر و مادر ناراحت می شوند اما در جنوب شهر عادی است .پس یکی از خصوصیات این  زبان عوامانه بودن آن است  عوام ان را  ایجاد میکنند مسأ له   دیگر این است که این زبانها در اصل واژه سازی نیست بلکه تغییری در واژه است  جوانها خودشان  متوجه میشوند چه میگویند گاهی یک حرف کم میکنند یا اضافه میکنند یا جابه جا  میکنند این مسأله  در زبانهای دیگر هم وجود دارند مثلأ در فرانسه در شهرک های اطراف شهرهای بزرگ، طبقه پایین و یا متوسط زندگی می کنند.  در بین آنها در سالهای اخیر زبانی شکل گرفت که به ان “وربال  ”  می گویند که از وارونه کردن می اید .یعنی وارونه کردن زبان . قبل ازان”آرگو “بود و جوانهای طبقه پایین از آن استفاده میکردند  مثلأ در فرانسه ماشین می شود” وتو ر”ااًما جوان به ان ” بنیول”   میگفت این کلمات مصطلع بود. امًا بعد آنهااز  ” ارگو ” فراتررفتند و” ور بال  “راشکل دادند. اما اینکه از کجاوچگونه شروع شد معلوم نیست .لازمه شکل گیری چنین زبانی فکر کردن است .آنها با قانونمندی خاص خودشان این زبان را بوجود می آورند . در زبان فارسی هم چنین شیوه ای هست امًا بدون قانون مندی  ساخته می شود . البته گاهی این واژه ها سابقه تاریخی دارند. مثلأ “خالی بند ی” با انقلاب آمد. در دزفول بعضی ازجوانهادررابطه بافعالیتهای انقلابی  خیلی فعًال وتندرو بودند ،آنها برای نظامی ها کمین  می کردند که ببینند اسلحه دارند که حمله کند یا نه ! زیرا پاره ای ازنظامیان  گاهی فقط پوشش اسلحه را می بستند،درحالیکه خوداسلحه رانداشتند.این بودکه جوانانی که کمین کرده بودند،بهم می گفتند،ویابااشاره می رساندند که او اسلحه را خالی بسته است. خالی بندیه،و این وازه یواش یواش به کشور سرایت کرد

 

گاهی جوانها واژه را می خورند مثلأ به اتومبیل می گویند “اوتول”  آیا چنین اتفاقی به ضـرر زبان نیست ؟

نه ضرری ندارد .امًا به کار بردن این کلمات را در طبقه بالا بد می دانند . زیرا عوام و مردم عادی از ان استفاده میکنند امًا دو مسأله است، یک زبان زشت و سخیف است که باید جلوی آن گرفته شود باید به جوان گفت آن را به کار نبر دوم ورود کلمات بیگانه به زبان است مثلأا میگویند ما متفاوت هستیم میگویند ما ” دیفرنتیم ”   این بد است گاهی هنرمندان در برابر چنین واژه هایی عصیان میکنند.  مثل عصر فردوسی که در عرب ها داشتند زبانشان  را ما تحمیل میکردند  با کتاب شعرش عصیان کرد ان زبان  وضعیت به گونه ای بود که حتی دانشمندان برای اینکه کتابشان حفظ شود و سوزانده نشود عربی می نوشتند   در چنین زمانی فردوسی عصیان می کند و واژه های فارسی  استفاده می کند و سعی می کند زبان فارسی را زنده نگه دارد وقتی می گویند عجم زنده کردم بدین پارسی می خواهد عصیان خود را نشان دهد

به نکته خوبی اشاره کردید  می خواهم بدانم چه شرایط خاص اجتماعی سبب باب شدن چنین وازهای می شود ؟

هر قدر یک جامعه فشاری  بر ان  وارد شود  این فشار از جای دیگری تخلیه می شود اگر  بخواهیم در جامعه به عنوان  برنامه ریز اجتماعی تغییری به وجود اوریم باید بدانیم آن پدیده با چه متغیری در ارتباط است ااز ان متغییر کند آن پدیده هم تغییر  می کند  در جامعه اگر با پدیده مستغیم برخورد شود جامعه واکنش نشان می دهد  رفتار معکوس  نشان می دهد.اگر  بخواهیم پدیده اجتماعی را تغییر دهیم نمی توانیم مستقیم با آن برخورد کنیم  حال گاهی  اوقات با ندانم کاری با خود پدیده برخورد می کنند  که این برخورد مستقیم هیچ فایده ای ندارد مثل برخورد مستقیم با اعتیاد که نتیجه ای نمی دهد، امًا اگر تحقیق کنیم که این پدیده  با اشتغال  مرتبط است و اگر اشتغال بالا برود اعتیاد کم میشود باید متغییر اشتغال را تغییر دهیم بنابراین   پدیده های فرهنگی قابل تغییرند  در صورتی که بدانیم با چه متغییری در ارتباط هستند گاهی به جواانها فشار ها زیادی  می اوریم که شما این گونه حرف  بزن این کار نکن  جوان برای اینکه بخواهد خودش را نشان دهد واژه  می سازد این واکنش جوان نسبت به ان فشار است که می خواهد کاسه اش را از بقیه جدا کند

 

در گذشته شبکه های تلویزیونی  یا رسانه های اجتماعی از جامعه سفارش می گرفتند امًا امروزه به نظر می رسد آنها به جامعه زبانی  را تحمیل می کنند مثل زبان برره که در هیچ کجای ایران با آن زبان صحبت نمی کنند امًا بعد از دیدن این برنامه  مردم با زبان برره ای صحبت کردند چرا ؟

 

بگذارید من چند عامل را ذکر کنم که سبب شکل گیری این زبانها می شوند. چند عامل در شکل گیری این زبانها مؤثرند. که یکی از انها را خودتان گفتید رسانه صدا و سیما ما نباید تصور کنیم که نویسنده  امهران مدیری به جامعه  زبان تحمیل کرده  نه! اتفاقأ نویسنده از جامعه سفارش گرفت جامعه به طنز نیاز داشت به اینکه از حالت جدی بودن دور شود . ما برای دو دهه تلویزیون را بسته نگه داشتیم مدام نصیحت می کردیم و مردم منتظر بودند تلویزیون شوخی  هم بکند و وقتی شوخی کرد  مردم استقبال کردند   و وازه  ها مصطلح  شد. جامعه ان را پذیرفت. جنگ نیز می تواند باعث باب شدن برخی از این  واژه ها شود ، مثل همان خالی بندی که گفتیم وقتی زبانها با یکدیگر ترکیب  می شوند معنای جدیدی  پیدا می کنند ما انتظار داشته باشیم که دو وازه  وقتی باهم ترکیب می شود چیز درست می کنند واژه ها وقتی ئاره کشور دیگری  میشود  معنای جدیدی پیدا میکند . جنگ نا خودا گاه باعث برخورد فرهنگی می شود و واژه ای جدید به وجود می اورند تجارت  نیز همین گونه است سومین مورد سازمانها و انجمنهای اجتماعی اختیاری است   این انچمن ها با توجه به نیازی که دارند   واژه  جدید می سازند یک گروه با یک انجمن می  خواند مرزبندی بین خودش و دیگران قاِیل شود ما یک گروه رسمی و گروه غیر رسمی داریم ما یک سازمان رسمی و سازمان غیر رسمی داریم اغلب سازمانها غیر رسمی برای هدف خاصی ایجاد می شود  و برای رسیدن  هدف مثلأ کارگران احساس می کنند مورد  انتقاد کارفرما هستند و بین آنها تعامل ایجاد میکند  و کسی که عقب بیفتد  دیکران کمکش می کنند.  این سازمان غیر رسمی در درون یک سازمان رسمی است گاهی می خواهند  در مقابل کارفرما مقاومت  کنند . بنا براین در مقابل او روی زبان دستکاری می کنند  زبان جدید مخصوص خودشان  رسیدن به یک  هدف خاص ایجاد می کنند  بنابر این این در مقابل او روی زبان دستکاری می کنند و زبان جدید مخصوص خودشان برای رسیدن به یک هدف خاص ایجاد می کنند .

ما باید استفاده از واژه های بیگانه را ضعف بدانیم همان گونه که یک فرانسوی استفاده از واژه تلفن را ضعف می داند. ما برای اینکه زبانمان تهدید نشود باید استفاده از زبان بیگانه را ضعف بدانیم و مدام واژه  سازی کنیم هر چند زبان سیاسی با اقتصادی گاهی مشترک هستند  امًا چه بهتر که هر گروه اجتماعی برای خودش کلمه بسارد امًا  باعث پیشرفت و تحوًل زبان می شود

گاهی برای این وازه ها شکل تصویری هم ساختند و یا واژه های مشابهی هم ساختند مثل” د نه د” امًا جا نیفتاد چرا ؟

قانونمندی یکی از خصوصیات زیان است ..اگر می خواهید ادامه داشته باشد باید قانوننمند شود خیلی از واژ ها در جامعه آمدند مد شدند امًا بعد  مدت کوتاهی از بین رفتند امًا اگر قانونمند باشند ادامه پیدا میکنند ماندگاری دارند مثل همان” وربال ” که در فرانسه باب شد گاهی بر اساس یک نیاز یک واژه باب می شود اما بعد مدتی از بین می رود . تبادلاتی که بین فرهنگ ها به وجود می اید با عث ایجاد واژه می شود .مثلأ در جنوب کشور به کوچه می گویند “لاین” در این زمان فرهنگستان باید با توجه به نیاز جامعه واژه جدیدبسازد و وارد عمل شود صدا و سیما خیلی نقش دارد که واژه درست بین مردم باب شود . مثل خودرو که مردم اکنون از آن استفاده می کنند زبان پارسی در طول تاریخ مورد هجوم انگلیس ها و عرب ها  مغول ها و…… قرار گرفت امًا خودش را حفظ کرد و زنده ماند. پس نباید در برابر وازه های که جوانها می سازند حساسیت نشان دهیم، ماباید نگران کلمه هایی باشیم که بی ریشه است و از خارج وارد می شود

شما با واژه ” پَـــ نه پــــَ “برخورد کرده اید  ؟ اگر جوابتان مثبت است چند مورد را بگویید مثلا من ایمیلی داشتم با عنوان وصیتنامه بروسلی به همسرش امًا وقتی ایمیل را باز کردم دیدم به خط زاپنی نوشته شده  و زیرش توشته بود پ نه پ توقع داشتی فارسی بنویسد حالا شما چند مورد را بگویید ؟

من با واژه برخورد کرده ام امًا یادم نمانده است متأسفانه من فکر میکنم اینها جوک است و جوک را متأسفانه به سرعت فراموش میکنم

 

 

 

 

 

بررسي عوامل اقتصادي اجتماعي مؤثر بر احساس آرامش و امنيت اجتماعي زنان دانشجوي كارشناسي ارشد رشتة جامعه شناسي دانشگاههاي شهر تهران

مقدمه
امنيت در شالودهبندي حيات آدمي نقش اساسي دارد. به گونهاي كه با تمام حوزههاي فعال
زندگي پيوند خورده و تار و پود هستي با آن در هم تنيده است. آدميكه هميشه در جمع و با
جمع تعريف مييابد، حراست و پاسداري از اجتماعي را برعهده دارد كه تماس و ارتباط ميان
افراد را فراهم ميكند.

اجتماعات به انسان هستي مي بخشند و ضمن ايجاد پيوند ميان انسانها نيازهاي آنان را
نيز برآورده ميكنند. بنابراين تضمين امنيت اجتماعي انساني لازم و ضروري است، چرا كه
حيات انسان در گرو آن است و اختلال در ساز و كار آن موجب ناامني و پريشاني احوال انسان
خواهد بود (نويدنيا، 1385 : 23 . (
1 جايگاه امنيت در سلسله مراتب نيازها و انگيزههاي آدميان، جايگاه خطيري است. مزلو
در
سال 1943 در نظرية انگيزش خود پس از نيازهاي فيزيولوژيك مانند گرسنگي، تشنگي و غيره
بلافاصله «نياز ايمني و امنيت» را ذكر كرده است.
در اين مقاله پژوهشگر درصدد است مفاهيم امنيت اجتماعي را مطرح كند، آن را در حد
تجربي و ملموس توسعه دهد، ابعاد امنيت اجتماعي و عوامل مؤثر بر آن را از طريق روشهاي
آماري مورد سنجش و تجزيه و تحليل قرار دهد و همچنين به بررسي عوامل تأثيرگذار بر
امنيت اجتماعي زنان دانشجوي رشته جامعه شناسي در تهران بزرگ در سال 1388 بپردازد.

بيان مسئله
يكي از نيازهاي اوليه و اساسي بشر براي زندگي مطلوب و رسيدن به كمال و سعادت،
برخورداري از امنيت در ابعاد و انواع مختلف آن از قبيل امنيت و آسايش روحي و رواني،
جسمي، اجتماعي، اقتصادي و غيره است، تا در پرتو آن بتواند آرامش پيدا كند و در راه سعادت
و تكامل خود قدم بردارد. حضرت علي (ع) در اين باره بيان زيبايي دارد و مي فرمايد: « لانعمه
اِهناًِمن الامن » (هيچ نعمتي گواراتر از امنيت نيست) (الامدي، 1407 .(
كلان شهرها و پايتختهاي كشورهاي دنيا براي متوليان سياسي، امنيتي و اجتماعي جامعه
از اهميت ويژهاي برخوردارند. چه، آنان از ديرباز از اين واقعيت آگاه بودند كه نطفه پديدهها و
رخ دادها و كنشهاي جمعي و بحرانهاي سياسي و امنيتي، غالب اً در اينگونه مراكز جمعيتي
بسته ميشود، نشو و نمو مييابد و سپس به همه جاي كشور بال ميگستراند. به تعبير ژرف
بينانة جامعهشناسان سياسي معاصر (نظير كلودريوير، 2002 (و روانشناسان اجتماعي (نظير
ميلرت و ديگران 2003 ،(ir.socialsupportpsy.www شهروندان پايتختنشين، همواره
براي شهروندان ساير شهرها و مناطق، «الگوي بهينة باور و كنش محسوب ميشوند

noormags-بررسی_عوامل_اقتصادی_اجتماعی_موثر_بر_احساس_آرامش_و_امنیت_اجتماعی_زنان_دانشجوی_کار-1194676_1828055